پایان نامه gl/l (1440)

رفتن به محتوا

 

پایان نامه gl/l (1440)

دید کلی

در هر نقطه‌ای در نزدیکی سطح زمین ، عقربه مغناطیسی آویزان از رشته یا واقع روی یک نقطه به ترتیب خاصی سمت گیری می‌کند (تقریبا در جهت شمال به جنوب). این واقعیت مهم به این معنا است که زمین میدان مغناطیسی ایجاد می‌کند، مطالعه میدان مغناطیسی زمین برای مقاصد عملی و علمی از اهمیتی اساسی برخودار است.

از زمانهای قدیم ، قطب نماها ، یعنی وسایلی بر اساس استفاده از میدان مغناطیسی زمین برای سمت گیری نسبت به چهار جهت اصلی ، بکار گرفته می‌شدند. قطب نمای مرسوم شامل یک عقره مغناطیسی و یک صفحه مدرج است و در جهت یابیها کاربرد وسیعی دارد.

از میدان مغناطیسی زمین چه استفاده‌هایی می‌شود؟

 

در دریانوردی و هوانوردی جدید ، دیگر قطب نمای مغناطیسی تنها وسیله‌ای برای سمت گیری و تعیین مسیر کشتی یا هواپیما نیست. برای این منظور وسایل دیگری نیز وجود دارد. با وجود این ، از اهمیت قطب نمای مغناطیسی به هیچ وجه کاسته نشده است. تمام کشتیها و هواپیماهای امروزی به قطب نمای مغناطیسی مجهزند. زمین شناسان ، شکارچیان و مسافران نیز از قطب نما خیلی استفاده می‌کنند. وجود میدان مغناطیسی زمین انجام پاره‌ای از بررسیهای مهم دیگر را میسر ساخته است. از آن جمله می‌توان از روشهای اکتشاف و مطالعه ذخایر آهن نام برد.

قطبهای مغناطیسی زمین

مغناطیس زمین پیرامون زمین را میدان مغناطیسی که ماینوتسفر یا مغناطو کره نامیده می‌شود احاطه نموده است. باید توجه داشت که نقاط به هم رسیدن خطوط میدان مغناطیسی روی سطح زمین قرار ندارد، بلکه قدری از آن پایینتر هستند. همچنین قطبهای مغناطیسی زمین با قطبهای جغرافیایی آن منطبق نیستند. محور میدان مغناطیسی زمین ، یعنی خط مستقیمی که از هر دو قطب مغناطیسی می‌گذرد، از مرکز زمین نمی‌گذرد و از اینرو قطر زمین نیست. مغناطو کره توسط دو عامل مشخص می‌شود: انحراف مغناطیسی و شیب مغناطیسی.انحراف مغناطیسی عبارت است از زاویه انحراف عقربه مغناطیسی از نصف النهار جغرافیایی مورد نظر. خطوط واصل نقاط دارای انحراف مغناطیسی مساوی که خطوط هم گوشه نام دارند، در جنوب و شمال قطبین مغناطیسی که مخالف قطبین جغرافیایی است، همگرا می شود. برخی از محققان ، عدم تطابق قطبهای مغناطیسی و جغرافیایی را به توزیع نایکنواخت خشکی و آب در زمین توجیه می‌نمایند.شیب مغناطیسی عبارت است از زاویه میان عقربه مغناطیسی نسبت به افق (در نیمکره شمالی سر شمالی عقربه و در نیمکره جنوبی عقربه به افق متمایل می شود). ضمن حرکت از استوا به سوی قطبین ، شیب مغناطیس افزایش می یابد. خط واصل نقاط دارای شیب صفر استوای مغناطیسی نام دارد . استوای مغناطیسی ، استوای جغرافیایی را در دو نقطه، یکی با 169˚ طول شرقی و دیگری با ˚23 طول غربی به جنوب و در نیمکره شرقی به شمال منحرف می گردد. در قطبین مغناطیسی شیب به ˚90 می رسد.

مغناطش خود بخودی مواد در میدان مغناطیسی زمین

از مغناطش خودبخودی مواد در میدان مغناطیسی زمین استفاده‌های زیادی می‌شود. از جمله در ساخت مینهای مغناطیسی است که در عمق معینی زیر سطح آب قرار می‌دهند و با عبور کشتی از بالای آنها منفجر می‌شود. ساز و کاری که باعث صعود مین به سطح و انفجار آن می‌شود وقتی عمل می‌کند که عقربه مغناطیسی که می‌تواند حول میله‌ای افقی بچرخد، بر اثر میدان مغناطیسی کشتی که از بالای مین می گذرد، بتواند بگردد. معلوم شده است که کشتی همیشه خودبخود آهنربا می‌شود. برای محافظت در مقابل مینهای مغناطیسی دو روش بکار می‌برند:

مین روبی

این روش عبارت است از حمل مغناطیس نیرومندی که با طنابهای سیمی از هواپیمای در حال پرواز در ارتفاع کم در منطقه مین گذاری شده آویزان می‌شود. گاهی کابل سیمی دایره شکلی را بطور شناور روی آب قرار می‌دهند و جریانی از آن می‌گذرانند. بر اثر میدان مغناطیسی یا جریان ، ساز و کار مینها عمل می‌کند و بدون هیچ خسارتی منفجر می‌شوند.

خنثی سازی میدان مغناطیسی کشتی

این روش به این ترتیب است که حلقه هایی از سیم عایق بندی شده را به کشتی وصل می‌کنند و جریانی را از آنها می‌گذرانند، بطوری که میدان مغناطیسی این جریان مساوی و در خلاف جهت میدان مغناطیسی کشتی (که یک مغناطیس دائمی است) باشد. وقتی که این میدانها باهم ترکیب شوند، همدیگر را خنثی می‌کند و کشتی بدون اینکه ساز و کار مین را به کار اندازد از روی آن می‌گذرد.

آنچه باید بدانیم

از مدتها پیش (قرن شانزدهم) معلوم شده است که شبکه پنجره قائم به مرور زمان آهنربا می‌شود.

یکی از اولین پژوهشگران میدان مغناطیسی زمین ، گیلبرت (Gilbert) آزمایش زیر را در کتاب خود شرح داده است. اگر شخصی به یک میله آهنی که از شمال به جنوب قرار گرفته است با چکش بکوبد، میله آهنربا می‌شود.

در تدارک پرواز به قطب شمال ، بیشترین توجه به سمت گیری هواپیما در نزدیکی قطب مبذول می‌شود، زیرا قطبهای مغناطیسی معمولی در این فاصله به کلی از کار کردن باز می‌ماند و عملا بدون استفاده هستند.

ميدان مغنا طيسی زمين

از 400 سال پيش بشر می دانست که اگر ا هن ربا ئی را از نقطه ای بياويزدهرکدام از دو سر ا هن ربا همواره در راستای شما ل و جنوب جغرا فيا ئی می ايستدقطبی از اهنربا که در راستای شمال جغرا فيايی است قطبN و ديگری را قطب S نا ميد ند . و علت ان رفتا ر اهن ربا را وجود ميدان مغنا طیسی زمين دانستند.

گيلبرت (۱۶۰۳-۱۵۴۴)يکی از فيزيکدانان پيشگامی بود که پی به وجود ميدان مغنا طيسی زمين برد وی نشان داد که اگر ميله اهنی را در راستای شمال وجنوب قرار دهيم وبررويش بکوبيم ان ميله اهن ربا خواهد شد.وی همچنين برای اثبات وجودميدان مغنا طيسی زمين يک اهنربا را درون کره ای قرار داد ونام ان راTerrllaکه به لاتين به معنای زمين کو چک بود گذاشت و سپس يک قطب نما را بر روی ان حرکت داد که مشاهده نمود اگر قطب نما بموازات سطح ترلا قرار گيرد جهت عقربه مغنا طيسی همواره ثا بت است . که نشان ميداد عقربه تحت تاثير ميدان مغنا طيسی اهن ربای درون کره است.

در واقع کره زمين ما نند يک اهنربا ی قوی عمل می کند که قطب N ان در جنوب جغرا فيا ئی قرار دارد( که می تواند قطب S اهن ربا ها را به سمت خود منحرف کند ) و قطب S اهن ربای درون زمين در شمال جغرافيا يی قرار دارد (که قطب N اهن ربا را به سمت خود منحرف سا زد).

همه خطوط ميدان مغناطيسی در نيمکره شمالی در نقطه ای با مختصات ۷۵۰۵۰Nو۹۶۰wاست که به ان قطب جنوب مغناطيسی گفته می شود به هم ميرسند .اين خطوط در نيمکره جنوبی در نقطه ا ی با مختصا ت ۱۵۰۰۴۵E۷۰۰ ۱۰SR

به هم می رسند که به ان نقطه قطب شمال مغناطيسی زمين گفته ميشود.

از انجا که محور مغنا طيسی زمين ( خطی که بطور مستقيم ازدو قطب مغناطيسی

زمين می گذرد) کا ملا بر محور دوران زمين ( خطی که از دو قطب شمال و جنوب جغرافيايی می گذرد) منطبق نيست بنا بر اين يک عقربه مغنا طيسی که مما س بر محور مغنا طيسی زمين می ايستد نمی تواند جهت شمال و جنوب جغرافيا يی زمين را دقيقا تعيين نمايد.

ميدان مغنا طيسی زمين رابا سه مولفه مغنا طيسی مشخص ميکنند

۱– ميل مغناطيسی: از انجايی که خطوط ميدان مغنا طيسی زمين بر سطح زمين منطبق نيستند همواره بين شدت ميدان مغنا طيسی زمين و سطح افقی زاويه وجود دارد که به ان زاويه ميل مغنا طيسی گفته می شود.که حرف i ان را نشان ميدهند.

۲- زاويه انحراف مغناطيسی:

به صفحهای که بر روی ان عقربه مغناطيسی قرار دارد صفحه نصف النهارمغناطيسی وبه زاويه بين ان وصفحه نصف النهار جغرافيايی زاويه انحراف مغنا طيسی گويند که در هر منطقه متفاوت خواهد بود . دانستن مقدار زاويه انحراف مغناطيسی برای دريانوردان وخلبانان بسيار مهم است

زيرا انها در مسير يابی به نصف انهار جغرافيايی ااحتياج دارند درحاليه بوسيله قطب نما جهت نصف انهار مغنا طيسی را پيدا ميکنند بنابراين اگر از ميزان انحراف اگاه باشند با تصحييح بر روی جهت نصف النهار مغناطيسی به نصف النهار جغرافيايی دست می يابند

۳-مولفه افقی ميدان مغنا طيسی: که با تجزيه ميدان مغنا طيسی بدست می ايد

جابجايی قطبهای مغناطيسی زمين

دانشمندان ا ز ديرباز ميدانستند که قطب مغناطيسي زمين حرکت ميکند. جيمز روس(james ross نخستينن

فردي بود که محل قطب شمال را تعيين نمود وي اينکار را در طي سفري خطرناک که سبب شده بود چهار سال در يخهاي قطب به دام بيافتد انجام داده بود . در سال 1904روالد اماند سون دوباره محل قطب شمال را تعيين نمود ومتوجه شد که محل قطب شمال به اندازه50 کيلومتر جابجا شده است در نقشه زيرجابجايي محل قطب در طي سالهاي مختلف نشان داده شده است.همانطور که در نقشه هم معلوم است سرعت حرکت قطب اوايل هر10کيلومتر در يک سال بود و بعدها به 40کيلومتر در سال رسيد.

ايا روزی ممکن است ميدان مغناطيسی زمين کا ملا از بين برود؟

وقتی انجمن زمين شناسی ايالت متحده امريکا از کم شدن دور زدن عقربه مغنا طيسی در افريقا به اندازه ۱/. درجه کم شده و ميدان مغنا طيسی ۱۰درصد از قرن نوزدهم ضعيفتر شده برای جرايد اين سوال پيش امد که ايا ممکن است روزی ميدان مغناطيسی زمين از بين برود.

در جواب اين سوال پروفسور گری گلاتز ماير (gary Gratsmaier) از دانشگاه کاليفرنيا ميگويد با توجه به مطالعه مغناطيس در زمانهای گذ شته (علمpaleomagnetism) می بينيم که ميدان مغناطيسی در اعصار گذشته گاهی در حال افزايش وگاهی در حال کاهش است ودر واقع امروزه کره زمين دارای بيشترين شدت ميدان مغناطيسی خوددر تاريخش است.

هرگاه در نقطه ای از کره زمين مقدار کميتهای مغناطيسی (انحراف مغناطيسی-ميل مغناطيسیـ مولفه افقی بردار مغناطيسی) بطور فاحشی با نقا ط مجاورش فرق کند اصطلاحا گفته می شود که نا هنجاری مغنا طيسی اتفاق افتاده و احتمالادر ان نقطه از زمين مخازن ارزشمندی از سنگهای معدن مغنا طيسی مانند سنگ اهن وجود دارد. استفاده از اين روش در کشف ذخاير معدنی بسيار مفيد است.

معمولا مقدار سه کميت مغنا طيسی در طی روز وسال تغييرات جزئی دارند . ولی گاهی اوقات در ميدان مغناطيسی ودر نتيجه در مولفه های ان(سه کميت) به مدت ۶ يا ۱۲ ساعت تغييرات ناگهانی رخ می دهد که اصطلاحا به ان توفان مغناطيسی می گويند اين توفانها معمولا هر ۵/۱۱سال تکرار می شوند .و بسيار جالب است که پديده هايی مانند شفقهای قطبی و لکه های خورشيدی و انتشار موجهای راديويی نيز دارای دوره های ۵/۱۱ ساله هستند.که نشان دهنده ارتبا ط بين انها است.

اثر ميدان مغناطيسی زمين در ايجاد کمربند ون الن(van allen)يا پديده شفق قطبی:

هرگا ه ذره بارداری در ميدان مغنا طيسی زمين قرار گيرد از طرف ميدان بر ان ذره نیروی لورنتس اعمال ميشود

الفا F=qvBSIN

F=نیروی لورنتس

q=با ر ذره

v= سرعت ذره

B= شدت ميدان مغنا طيسی زمين

الفا = زاويه بين ميدان و سرعت ذره

ميدانيم که در نتيجه اندرکنش هسته ای درون خورشيدو طو فانهای خورشيدی بطور مداوم ذرات پر انرژی با سرعت 500KM/S در فضاگسيل ميشوندودا امر سبب می گردد که سيلی از اين ذرات به سمت زمين بيا يد ودر دام حوزه های مغنا طيسی زمين فتند

از انجا ئی که در قطبين شد ت ميدان مغنا طيسی بيشينه است نيروی لورنتس وارد بر ذرات بنيادی بسيار بزرگ است .

اگر يک گروه پروتون يا الکترون يطور عمود وارد ميدان مغنا طيسی شونداز طرف ميدان بر ذرات يک نيرو ی عمودی ومرکز گرا بنام نيروی لو رنتس وارد خواهد شد

که سبب حرکت دورانی پروتونها می شود.

f=m.V۲/r

F=qvb

با برابر گرفتن دو رابطه فوق خواهيم داشت: r=mv/qB

يعنی ذرات درمسير دورانی به شعاعr شروع به حرکت میکنندو مسير حرکتشان

بدورخطوط ميدان مغنا طیسی زمين خواهد بود بعضی از

ذرات که بطور موازی با ميدان به زمين می رسند( الفا=صفر) هيچ نيروئی بر انها از طرف

ميدان مغنا طيسی زمين وارد نمی شود و نيروی لورنتس وارد بر ا نها صفر

ميشود و بر می گردند بنابراين تعداد بیشما ری ذره در حوزه های قطبی

زمين در رفت و امد هستند وچون در قطبين ما نند سا يرنقا ط مختلف زمين

هوا موجود است اين ذرات به مولکولهای هوا بر خورد می کنند وچون حامل

انر ژيهای زيادی هسند با جذب مولکولهای هوا انها رايونيزه کرده ودذرات جديد و پرتوهای گاما توليد می کنند و ما نقا ط در خشانی را در قطب

شاهدخواهيم بود که به ان کمر بند تشعشعی و ياکمر بند وان الن گفته می شود .

لا زم به ذکر است که ا ولين بار اين پديده در سال 1958 مشا هده گرديد و

سپس بشرتوانست در سال 1962 در اثر انفجا را تمی ان را بطور مصنو عی ايجا د کند.

کمربند ون الن دار مطابق شکل زير دارایدو لايه داخلی و خارجی ميباشد که برروی خطوط مغناطيسی زمين منطبق است

شکلهای ترسيم توسط سوپر کامپيوتر از جابحايی قطبهای مغناطيسی زمين که در طی سا لهای طولانی چندين بار جابجا شده اند

منشاء ميدان مغنا طيسی زمين:

در قلب سياره ما گلوله سخت ويکپارجه ای از اهن وجود دارد که به اندازه سطح خورشيد داغ است و به ان هسته زمين ميگوييم

که پهنای ان ۷۰درصدکره ماه است وبه اندازه ۲/. طول جغرافيايی در سال سريعتر از زمين می چرخد. اقيانوسی از اهن مايع دور هسته درونی وجود دارد که به ان هسته خارجی گويندوشعاعش نصف شعاع زمين است.

محققان منشاء ميدان مغنا طيسی را هسته خارجی ميدانندکه لايه عميقی از اهن مايع است و بدور هسته می گردد .در واقع هسته خارجی مانند اب روی اجاق بر روی هسته داخلی در جوش وخروش است .و از طرفی اثر نيروی کريوليس دوران زمين درون هسته خارجی ايجاد طوفان و گرداب ميکند .

مجموع اين حرکتها است که ميدان مغنا طيسی سياره زمين را بوجود می اورد

منابع:

۱-دوره درسی فيزيک(جلد ۲)نوشته لندسبرگ

۲-فيزيک پيش دانشگاهی اثر سکسل.راب.استريرويتس

۳-principles of physicsنوشته فرانک.ج.بلات

۵-http://csep10.phys.utk.edu

۶-http://www.phy6.org

۷-http://www.phys.ufl.edu

 

مقاله شماره اثربخشی آموزش مهارت های زندگی برسلامت روان و سبک های فرزندپروری والدین کودکان مبتلا به A

رفتن به محتوا

 

مقاله شماره اثربخشی آموزش مهارت های زندگی برسلامت روان و سبک های فرزندپروری والدین کودکان مبتلا به ADHD

چکیدهپژوهش حاضر با هدف اثربخشی آموزش مهارتهای زندگی برسلامت روانی و سبکهای فرزندپروری والدین کودکان مبتلا به ADHD انجام شده است. این پژوهش از نوع آزمایشی است. جامعه آماری کلیه مادران دارای کودکان مبتلا ADHD در شهرستان بهشهر که در سال 1392-1390 به کلینیک های روانپزشکی مراجعه کرده بودند هستند، که به صورت تصادفی در دسترس تعداد 30 مادر دارای کودکان مبتلا به ADHD که به کلینیک های روانپزشکی مراجعه نمودند، انتخاب شدند. این مادران پس از مصاحبه اولیه به صورت تصادفی در 2 گروه آزمایش (15نفر) وگروه کنترل (15نفر) قرار گرفتند.گروه آزمایش تحت آموزش مهارتهای زندگی«مهارتهای ارتباطی و عوامل مرتبط با آن» درطی8 جلسه قرار گرفتند. در پایان بعد از اتمام آموزش از هر دو گروه آزمون سلامت روان (GHQ-28) و پر سشنامه سبکهای فرزندپروری بامریند به عمل آمد. هم چنین برای تجزیه و تحلیل داده های حاصل از پرسشنامه های پژوهشی، از آزمون کوواریانس تک متغیری(ANCOVA) استفاده شده است. نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که آموزش مهارتهای زندگی «مهارتهای ارتباطی و عوامل مرتبط با آن» بر سلامت روان و سبکهای فرزندپروری والدین کودکان مبتلا به ADHD موثراست.
کلمات کلیدی: مهارتهای زندگی، سلامت روان، سبکهای فرزند پروری، کودکان ADHD.
فصل اولکلیات (طرح) پژوهشمقدمهاختلال نقص توجه /بیش فعالی (ADHD) مهم ترین اختلالات روان پزشکی اطفال است که با شیوع 5-3درصد کودکان مدارس ابتدایی در مرحلهی پیش از بلوغ گزارش شده است (پورافکاری ،1389).این اختلال، علاقه محققین و متخصصین بالینی را به مدت 4دهه به خود معطوف داشته است. کودکان مبتلا به این اختلال، علاوه بر مشکلات اصلی توجه، تکانش گری وبیش فعالی، به مشکلات وابستهی قابل توجهی در حوزههای مختلف اجتماعی، تحصیلی، رفتاری، شناختی و هیجانی دچار می شوند. اگرچه، سابقا تصور بر آن بود که این اختلال، وضعیتی خاص در دوران کودکی است، اما تحقیقات اخیر حاکی از پایداری آن در سراسر زندگی میباشد (لوییس، 1996).
به دلیل مزمن بودن اين اختلال، مبتلايان به آن، نيز در معرض اختلالات روان پزشكي ديگري در بزرگسالي، از جمله اختلال شخصيت ضداجتماعي، الكليسم، اعتياد و مشكلات ميان فردي و روان شناختي قرار ميگيرند (ویس و ویس،2000)، به د ليل تعداد و تنوع مشكلات اين كودكان در حوزههاي مختلف، رويكردهاي درماني متفاوتي ارائه شده اند كه در ميان آن هامی توان آموزش مهارتهای زندگی اشاره کرد.
مهارتهاي زندگی طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی شامل توانایی انجام رفتار سازگارانه ومثبت به گونهاي که فرد بتواندبا چالش و ضروریات زندگی روزمره خود کنار بیاید. وینگنباخ، گري و جیمز به نقل از ادیب (1382) بیان می کنند مهارتهاي زندگی مهارتهایی هستند که به منظور ارتقاء و سطح ارتباط، افزایش قدرت تصمیم گیري، ارتباط بادیگران، یادگیري درك خود و کارکردن در گروه مورداستفاده قرار میگیرند. یونیسف ( 2003 ) بیان می کند مهارت زندگی به گروه بزرگی از مهارتهاي روانی/ اجتماعی و میان فردي گفته میشود که می تواند به افرادکمک کند تا تصمیمات شان را با آگاهی اتخاذ کنند، به به طور مؤثر ارتباط برقرار کنند، مهارتهاي مقابله اي و مدیریت شخصی خود را گسترش دهند و زندگی سالم وبارآور داشته باشند.

 

سازمانها و نظریه پردازان، دیدگاه هاي متفاوتی درباره تقسیم بندي خود از مهارتهاي زندگی دارند ومهارتهاي گوناگون را براي این مهارتها در نظرگرفته اند. یونیسف (2003) در آخرین تقسیمبندي خوداز مهارتهاي زندگی، سه طبقه کلی که شامل ارتباط وروابط میان فردي، مهارت تصمیم گیري و تفکر انتقادي ،مهارت مقابله و مدیریت شخصی است ارایه کرده است. سازمان بهداشت جهانی ( 1377 ) هفت ویژگی اصلی که دربرگیرنده مهارت هاي زندگی است را بیان می کند که شامل موارد ذیل می باشد:
خود آگاهی: این مهارت شامل توانایی شناخت از نقاط ضعف و قوت خواستهها، نیازها، رغبتها وتصویر واقع بینانه از خود است. به این منظور که حقوق فردي، اجتماعی و مسئولیتهاي خود را بهتر بشناسیم. با کسب این مهارت به سئوال اساسی “من کیستم” پاسخ داده می شود (آقا والی جماعت، 1387).
تفکر خلاق: مهارت تفکر آفریننده و خلاق،خلق آثار جدید، تصویرسازي از موضوعات در ذهن می باشد. تفکر خلاق ترکیبی است از مهارت درتصمیم گیري و مهارت حل مسأله. با استفاده از این نوع تفکر راه حلهاي متفاوت مسأله و پیامدهاي هریک ازآن ها بررسی می شوند و بدین ترتیب فرد قادر می شودتا مسایل را از وراي راه حل هاي تجربه شده خود دریابد (بهداشت جهانی، 1377).
تصمیم گیری: مهارت حل مسأله در مواجه با مشکل و سعی و کوشش در یا فتن راه هاي مناسب ومتنوع حل مسأله می باشد. در واقع این فرایند ارزشیابی گزینهها و راه هاي موجود و هم چنین بررسی و پیش بینی عواقب آن براي رسیدن به هدف می باشد (حق شناس و همکاران، 1388).
مهارت تفکر انتقادي: تفکري است مستدل ومنطقی به منظور بررسی و تجدید نظر عقاید، نظرات، اعمال و تصمیم گیري درباره آن ها بر مبناي دلایل وشواهد مؤید آن ها که نتایج درست و منطقی پیامد آن است(ملکی و همکاران، 1386). تفکر انتقادي در واقع مهارت تحلیل اطلاعات و تجارب به صورت عینی است، پذیرفتن دریافت ها و ادراکات با بررسی دقیق، آزمایش راه حلهاي یک مسأله یا مشکل یکی پس از دیگري و گریز از پاسخهاي القایی است. مهارت تفکر انتقادي به شخص امکان میدهد از محدوده تجربیات خویش خارج گردد و به فراسوي تجارب بنگرد.
روابط بین فردي: مهارت در برقراري ارتباط مؤثر و مفید با دیگران، کسب مهارت برقراري ارتباط به منظور پیشرفت هاي فردي و تأثیر مستقیم بر دیگران ومتقاعد کردن و سازش با آنان، مهارت برقراري ارتباط خوب و سازنده با دیگران است. گوش دادن فعال، صداقت و صمیمیت، همدلی و همدردي، حفظ آرامش واحترام به طرف مقابل، نه گفتن و مخالفت کردن به شیوه مناسب از عوامل تأثیرگذار در مهارت روابط بین فردي تلقی می گردد (وکیلیان، 1386).
مهارت برقراري ارتباط مؤثر: این مهارت شامل، با دیگران به خوبی کنار آمدن، کسب اطلاعات بیشتردرباره دیگران، توانایی انتقال منظور و احساس خود به دیگران، توانایی برقراري ارتباط مطلوب با دیگران وعلاقه به برقراري روابط دوستانه با دیگران می باشد.
(لوپیس و همکاران، 2005) در بررسی ارتقای بهداشت روانی بیان میکنند که بهداشت روانی مثبت به کیفیت مؤلفههاي مهارت زندگی نظیر عملکرد شناختی، اعتمادبه نفس، مهارت حل مسأله و مدیریت استرس در زندگی مربوط می شود. ناصري و نیک پرور (1383 )در پژوهشی به بررسی اثربخشی آموزش مهارتهاي زندگی بر بهداشت روانی پرداختندنتایج نشان داد که این گونه آموزش ها موجب ارتقاي بهداشت روانی افراد می شود. در پژوهشی دیگر حقیقی و همکاران (1385) نشان دادند که آموزش مهارت های زندگی موجب افزایش سلامت روان و عزت نفس دانشجویان دختر گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه می شود.در مجموع تحقیقات فوق نشان دهنده این است که مهارت های زندگی می تواند به عنوان یک عامل مداخله در سلامت روان موثر باشد به طوری که افرادی که تحت آموزش این مهارتها قرار میگیرند بهداشت روانی بهتری دارند. سازمان بهداشت جهانی، سلامت روانی را قابلیت ایجاد ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران، توانایی در تغییر و اصلاح محیط اجتماعی، و حل مناسب و منطقی تضادهای غریزی و تمایلات شخصی، به طوری که فرد بتواند از مجموعه تضادها ترکیبی متعادل به وجود آورد، می داند. طبق تعریفی که این سازمان ارائه می دهد، وظیفه اصلی بهداشت روانی، تامین سلامت روان است تا به مدد آن به تواند قوا و استعدادهای روانی را پرورش داد. در واقع، بهداشت روانی مبتنی بر سه پایه است:
الف)حفظ و تامین سلامت روان
ب)ریشه کن ساختن عوامل بیماری زا و پیشگیری از ابتلاء به بیماری های روانی
ج)ایجاد زمینه ی مساعد برای رشد و شکوفایی شخصیت و استعدادها تا حداکثر ظرفیت نهفته در آن ها (گنجی، 1385).
از سوی دیگر آموزش مهارتهای زندگی به والدین دارای کودکان ADHD به عنوان یک عامل مداخله برسبک فرزندپروری آن ها موثر می باشد. ازسویی دیگر، شیوه های فرزندپروری نقش مهمی در کارکرد خانواده و کارکرد خانواده نقش مهمی در سلامت روانی کودکان دارد (دالوندی و صدر السادات، 1380). تحقیقات زیادی سبک های فرزندپروری را مولفه ای اساسی در رشد فرزندان دانسته و اذعان میدارند که این مولفه با پیامد های مهم شناختی، اجتماعی (لامبورن و همکاران، 1991)، رفتاری و هیجانی (دریسکول و همکاران، 2008) رابطه دارد. گسترده ترین تیپ شناسی فرزند پروری مورد استفاده در غرب تیپ شناسی بامریند است. بامریند سه سبک فرزند پروری را با عناوین اقتداری، آمرانه (استبدادی ) و سهل گیر مورد شناسایی قرار داده است (ماندرا، 2003).
والدین دارای الگوی رفتاری قاطع و اقتداری در امر تربیت کودک کنترل و گرمی زیاد، والدین مستبد کنترل زیاد و گرمی کم، والدین سهل گیر کنترل کم وگرمی زیاد اعمال می نمایند. هر کدام از شیوه های فرزندپروری پیامدهای متفاوت دارد.شیوه فرزند پروری قاطع و اطمینان بخش در دوران کودکی باعث می شود کودکان سرزنده و شاداب دارای عزت نفس بالا و خود کنترلی بالا باشند و همین شیوه باعث می شود که در دوره نوجوانی، نوجوان از سطح بالای جرات و موفقیت برخوردار باشد.شیوه فرزند پروری مستبدانه در دوران کودکی باعث می شود که کودک مضطرب، ناشاد و ناسازگار بار بیاید. شیوه فرزندپروری سهل گیردرکودکی باعث می شود که کودک تکانشی، نافرمان و سرکش و متوقع و وابسته بار بیاید و عملکرد ضعیفی در مدرسه از خود نشان دهد (باقرپور، 1386).کانون خانواده به عنوان هسته اصلی برطرف کننده نیازهای روانی و جسمانی فرزندان به حساب می آید و چنانچه والدین نتوانند به نیازهای فرزندانشان پاسخ مثبتی بدهند و به دلایل مختلف آنها را طرد کنند، این شرایط زمینه ساز بروز اختلال روانی و جسمانی شده و آنها را از داشتن شخصیت سالم محروم می سازد.بنابراین بایستی به اهمیت خانواده و محیطی که هم کودک و هم اختلال در آن‏ رشد می‏کنند توجه گردد.
بیان مسالهارتباطات انسانی و روابط بین فردی مؤثر، اساس و شالودۀ هویت و کمال انسان است و مبنای اولیۀ پیوند وی با دیگران را تشکیل می دهد و موجب شکوفایی افراد و بهبود کیفیت روابط می شوند (وود، ترجمه فیروزبخت، 1379). بسیاری از اختلالات روانشناسی با نداشتن مهارتهای اجتماعی و ارتباطی همراهند و کسانی که بدلیل انواع بیماری های روانی بستری شده اند کاستیهای عمدهای در مهارتهای ارتباطی نشان میدهند (هارجی و همکاران، ترجمه بیگی و فیروزبخت، 1379). براساس نتایج تحقیقات انجام یافته، بهزیستی افراد به توانایی آنها در همسویی با دیگران بستگی دارد، ویلسون (1987) اظهار میدارد که مهمترین عامل مؤثر بر شادکامی، همانا ارتباط موفقیت آمیز با دیگران است. در بررسیهای لونتال (1968)، والد (1970)، روبنستاین و شیور (1982) معلوم شده است که روابط خوب با سلامت روانی همبستگی دارد. بررسیهای ویلنت (1977)، شیور و روبنستاین (1979)، کوهن و ویلیس (1985)، حاکی است که حتی روابط خوب با سلامت جسمانی نیز رابطه دارد (بک و جونز، 1973).
در این راستا، یکی از اختلال هایی که اگرچه منشا عصب‏شناختی یا ژنتیکی دارد ولی نباید از اهمیت خانواده و محیطی که هم اختلال و هم بچه در آن‏ رشد می‏کنند، غافل شد؛ میتوان به اختلال بیش فعالی/ نارسایی توجه اشاره کرد به‏ویژه، هنگامی‏که این اختلال به‏ عنوان فرایندی تعاملی مطرح ‏شود نقش‏های‏ خانواده و والدین مهم ‏تر می‏شوند.
اختلال بیش فعالی/ نارسایی توجه دارای سه نشانه ی عمده شامل بی توجهی، تکانشگری و فزون کنشی است، این اختلال معمولا در اوایل زندگی شروع میشود، یعنی نشانههای آن معمولاً پیش از 7 سالگی ظاهر می شوند، این نشانهها بیشتر در خانه، مدرسه، موقعیتهای اجتماعی آشکار میگردند (انجمن روان پزشکی آمریکا، به نقل از پورافکاری، 1380).
این اختلال که اولین یا دومین اختلال شایع در دورهی کودکی و نوجوانی است، برای بسیاری از دانش آموزان مشکلهای قابل توجهی ایجاد میکند و بر عملکرد شناختی، اجتماعی، هیجانی و خانوادگی آنان و سپس در بزرگسالی بر عملکرد شغلی و زناشویی آها تأثیر می گذارد.
آموزش مهارتهای زندگی به والدین دارای کودکان ADHD به عنوان یک عامل مداخله برسبک فرزندپروری وسلامت روان آن ها موثر می باشد. بخش عمده اي از پرورش صحيح عقل و عاطفه كه پايه اساسي سعادت انسان راتشكيل مي دهد بر عهده والدين مي باشد كه بايد از كودكي شروع شود(رحیم زاده، 1381).به عقيده گزل والديني كه در دوره نوزادي با هشياري پاسخگوي نيازهاي كودك بوده اند بعدها به طور طبيعي به بي همتا بودن علايق و توانايي هاي كودك حساسيت نشان خواهند داد و كمتر تمايل دارندكه انتظارات و آرزوهاي خود را به كودك تحميل نمايند (کرین ویلیام، ترجمه، خوی نژاد و رجایی، 1386). شيوه هاي تربيتي والدين نقش مهمي در رشد و نمو رواني- اجتماعي نوجوانان،ارتباطات خانوادگي، موفقيت هاي تحصيلي، توانايي تصميم گيري و اعتماد به نفس آنان ايفا مي نمايد (رحمانی ،1387). حمايت مناسب كودك توسط والدين وگرمي و اقتدار آنها با نتايج مثبت در نوجواني رابطه مستقيم دارد (ویلینگ، 2005).برخي اولياء نسبت به فرزندان خود بسيار توجه مي كنند وكودك در سالهاي متمادي به بلوغ كامل اجتماعي نخواهد رسيد. اگر چه حمايت از كودك ضروري به نظر ميرسد، اما براي رعايت اعتدال گاهي لازم مي شود كه او را در بن بست تنها بگذارند تا خود راه چاره اي پيدا كند. در مقابل كساني كه دركودكي مورد تحقير و كم محبتي و بي احترامي واقع شده و يا در محيطي مملو از اختلاف پدر و مادر، محروميت و ناكامي رشد مي كنند در جواني افرادي ستيزه جو و ناسازگار بوده و همواره در معرض ارتكاب جرم و جنايت، فرار از منزل، بيماري جسمي و روانی، یاس و نارضايتي (رحیم زاده، 1381)، اختلال عاطفي، خودكشي، مصرف سيگار و مشروبات الكلي و مشكلات جنسي قرار دارند (هاکنبنی، 2007). نظارت و كنترل بخشي از فرآيند تربيت فرزندان توسط والدين است كه تعيين كننده شيوه فرزند پروري مي باشد (احمدی، 1387).كه طبق دسته بندي بامريند دریكي از سبك هاي فرزند پروري ديكتاتوري، مقتدر و سهل گيرانه قرار مي گيرد. والدين ديكتاتور معمولاً داراي تعامل سرد همراه با كنترل زياد با فرزندان هستند، در حالي كه والدين مقتدر كنترل همراه با رابطه گرم و پاسخگويي به فرزندان را شيوه خود مي دانند. در مقابل والدين سهل گير از فرزندان خود انتظارات اندكي داشته و هيچگونه كنترل و پاسخگويي هم نسبت به آنان ندارند(رحمانی، 1387).
با توجه به این که خانه و خانواده اولیه مرکز آموزش اخلاقی، تربیتی، اقتصادی، مذهبی، هنری و بهداشتی انسان است، عدم توجه والدین به سالم سازی محیط روانی وعاطفی کودکان و نوجوانان و فقدان روابط مناسب در بیشتر موارد آنان را با کمبودهای عاطفی و مشکلات روانی گوناگون روبرو میسازد و احتمال این که این کودک در آینده به اختلالات رفتاری و روانی، عصیان های جوانی، فحشا واعتیاد دچار شود افزایش مییابد. لذا هدف پژوهش پاسخ به این سؤال است که آیا آموزش مهارتهای زندگی بر سلامت روان و سبک های فرزند پروری والدین کودکان مبتلا به ADHD تاثیر دارد؟
اهمیت و ضرورت تحقیقدر دهه گذشته، توجه والدین،معلمان و درمانگران بر اختلال‏ نارسایی توجه/فزون جنبشی معطوف شده است.کودکان دارای‏ این اختلال مشکلات رشدی قابل‏ ملاحظه‏ای مانند توجه، بی‏قراری و فزون جنبشی (انجمن روان پزشکی آمریکایی،1994) نشان می‏دهند.اختلال نارسایی توجه/فزون جنبشی نوعی‏ نارسایی پیچیده و مشکل‏آفرین است که تعداد زیادی از بچه‏ها را دچار مشکل می‏کند.اگرچه اختلال نارسایی توجه/فزون جنبشی به‏عنوان نوعی‏ اختلال عصب‏شناختی یا ژنتیکی در نظر گرفته می‏شود، اهمیت خانواده و محیطی که هم اختلال و هم بچه در آن‏ رشد می‏کنند باید توجه گردد. به‏ویژه، هنگامی‏که این اختلال به‏ عنوان فرایندی تعاملی مطرح می‏شود نقش‏های‏ خانواده و والدین مهم‏تر می‏شوند. شیوه‏های فرزندپروری عاملی تعیین‏کننده و فراگیر است که‏ در رشد و آسیب‏شناختی روانی کودکان نقش مهمی دارد.همچنین‏ بحث کردن در مورد زمینه‏های مشکلات بچه‏ها بدون در نظر گرفتن نگرش‏های والدین،شیوه‏های رفتار و تربیت تقریبا ناممکن‏ است.کودکان خردسال،بیشتر اوقات خود را با خانواده و والدینشان سپری می‏کنند و در اکثر موارد از آنها تأثیر می‏گیرند. سبك فرزندپروري والدين در دوران مختلف كودكي به منظور تعليم و تربيت فرزندان برچگونگي تكامل شخصيت آنان تاثيرگذارمي باشد(میرزایی و همکاران، 1388).
بنابراین کمک به کودکان، در رشد و گسترش مهارت های مورد نیاز برای زندگی مطلوب و ایجاد یا افزایش اعتماد به نفس در برخورد با مشکلات ضروری به نظر می رسد. در این راستا از جمله آموزش موثر وسازنده، آموزش مهارت های زندگی می باشد. آموزش مهارت های زندگی به مجموعه ای از توانایی هایی گفته می شود که زمینه سازگاری رفتار مثبت و مفید را فراهم می آورد و این توانایی، فرد را قادر میسازد که ضمن پذیرش مسئولیتهای اجتماعی خود، بدون لطمه زدن به خود و دیگران بتواند به شکل موثری با خواست، انتظارات و مشکلات روزانه در روابط بین فردی روبرو گردد (کریم زاده و همکاران، 1388). اهمیت و ضرورت آموزش مهارتهای زندگی زمانی مشخص میشود که بدانیم آموزش مهارتهای زندگی موجب ارتقای تواناییهای روانی – اجتماعی می گردد این تواناییها فرد را برای برخورد موثر با کشمکشها و موقعیتهای زندگی یاری می بخشند و به او کمک میکنند تا با سایر انسانهای جامعه، فرهنگ و محیط خود مثبت و سازگارانه عمل کند و سلامت روانی خود را تامین نماید بدین ترتیب، تمرین مهارتهای زندگی موجب تقویت یا تغییر نگرشها، ارزشها و رفتار انسان می گردد (ناصری، 1384). «در نتیجه با پدیدآمدن رفتارهای مثبت و سالم بسیاری از مشکلات بهداشتی قابل پیشگیری خواهند بود. بنابراین با توجه به اهمیت مهارتهای زندگی با اهداف گوناگون پیشگیری و ارتقاء سطح سلامت روانی ضرورت آموزش این گونه مهارتها به والدین کودکان مبتلا بهADHD برای ما آشکار میشود.
اهداف تحقیقالف- اهداف کلی1-بررسی اثربخشی آموزش مهارت های زندگی برسلامت روان و سبک های فرزندپروری والدین کودکان مبتلا به ADHD.
2-ارائه رهنمودها و پیشنهادهای لازم به دست اندرکاران.
ب- اهداف جزئی1-بررسی اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر سلامت روان والدین کودکان مبتلا به ADHD.
2-بررسی اثربخشی آموزش مهارت های زندگی برسبک های فرزند پروری والدین کودکان مبتلا به ADHD.
متغیرهای تحقیقمتغيرمستقل: آموزش مهارت های زندگی
متغيرهای وابسته: سلامت روان وسبک فرزند پروری
متغیرهای تعدیل کننده: عوامل جمعیت شناسی(سن و تحصیلات)
متغیرهای کنترل:سال1392 – 1390 و کلینیک های روانپزشکی
متغیرهای مزاحم:نوع شغل ،درآمد،طبقه اجتماعی
سؤالات تحقیق1-آیا آموزش مهارت های زندگی بر سلامت روان والدین کودکان مبتلا به ADHD تاثیر دارد؟
2-آیا آموزش مهارت های زندگی برسبک های فرزند پروری والدین کودکان مبتلا به ADHD تاثیر دارد؟
فرضيه‏هاي تحقیق1- آموزش مهارت های زندگی بر سلامت روان والدین کودکان مبتلا به ADHD تاثیر دارد.
2-آموزش مهارت های زندگی برسبک های فرزند پروری والدین کودکان مبتلا به ADHD تاثیر دارد.
تعريف واژه ها و اصطلاحاتالف- نظری (مفهومي)آموزش مهارت های زندگی
آموزش مهارت های زندگی به مجموعه ای از توانایی هایی گفته می شود که زمینه سازگاری رفتار مثبت و مفید را فراهم می آورد و این توانایی، فرد را قادر می سازد که ضمن پذیرش مسئولیت های اجتماعی خود، بدون لطمه زدن به خود و دیگران بتواند به شکل موثری با خواست، انتظارات و مشکلات روزانه در روابط بین فردی روبرو گردد(کریم زاده و همکاران، 1388) .
سلامت روان
کارشناسان سازمان بهداشت جهانی سلامت روانی را این طور تعریف می کنند: «سلامت روانی عبارت است از قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران، تغییر و اصلاح محیط فردی و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی به طور منطقی، عادلانه و مناسب»( میلانی فر، 1386).
سبک های فرزند پروری
سبک های فرزند پروری به ترکیب هایی از رفتارهای والدین هستند که در موقعیت های گسترده ای روی می دهند وجو فرزند پروری بادوامی را به وجوددارند( لورا برک، 1389).
اختلال ADHD
مجموعه علائمی است با محدودیت میزان توجه که با سطح رشد فرد ناهماهنگ است و به ضعف تمرکز، رفتار ناگهانی و بیش فعالی منجر می شود. مشخصه اصلی این اختلال وجود الگوی پایدار فقدان توجه یا بیش فعالی – تکانشگری است که در مقایسه با افرادی که در همان رشد قرار دارند شدید تر است ( رضازاده تیتکانلو، 1389).
ب- عملیاتی (عملی)مهارتهای زندگی
منظورازمهارت های زندگی آموزشی است که به مادران دارای کودکان ADHD از بین 10 مهارت زندگی انتخاب شده و در طی 8 جلسه درمانی به مدت 90 دقیقه به مادران ارائه گردید. این هشت جلسه به شرح زیر می باشد:
جلسه 1: خود اگاهی، اجزا خوداگاهی، شناخت نقاط ضعف و قوت، شناسایی افکار و احساسات
جلسه2: همدلی کردن
جلسه 3: اهمیت ارتباط-عناصراصلی ارتباط–اجزای ارتباط
جلسه4: گوش دادن-اهداف گوش دادن-خصوصیات گوش دادن فعال
جلسه 5: سوال کردن –اهداف سوال کردن-انواع سوال
جلسه 6 :بازخورد دادن-.بازگوکردن-خلاصه کردن.
جلسه 7: موانع ارتباطموثر-سبکهای سالم وناسالم برقراری ارتباط
جلسه 8 :ختم جلسه
سبک فرزند پروری والدین
نمرهای است که افراد مورد پژوهش، از پرسشنامه ی سبک فرزند پروری بامریند دریافت می کنند.
سلامت روان
سلامت روان نمرهای است که افراد مورد پژوهش، ازپرسشنامه سلامت روان (GHQ-28)دریافت می کنند.
فصل دومادبیات و ( پیشینه ) پژوهشمقدمهدراین فصل بنیادنظری وتجربی مسائل مورد بحث در قلمروهای تحقیق حاضر (مهارتهای زندگی ،سلامت روان، سبکهای فرزندپروری و اختلال ADHD) بررسی خواهد شد. درپایان این فصل بر پژوهشهای انجام شده درداخل کشور وپژوهشهای انجام شده در خارج از کشور مروری خواهیم داشت.
قسمت اول: توصیف مفاهیم و نظریه های مربوط به مهارت های زندگیمهارت های زندگیتعریف مهارتبنا براظهارات ولفورد(1980) مهارت به تنهایی از هر نوع که باشد فردی یا اجتماعی عبارتند از استفاده از راهبردهای کارآمد در انجام کارها به تناسب موقعیت و استعدادهای فرد اجراء کننده 11 اصل زیر جهت رشد مهارتها با توجه به نظریه یادگیری بندورا ارائه شده است.
علاوه بر آن آنتونی، کومن و فورک(1992) خاطرنشان کردند که به کار بردن این اصول ممکن است توانایی فرد را در جهت تعمیم مهارت های یاد گرفته شده به موقعیت های جدید افزایش می دهد(نجاران محمد آباد، 1382).
1-استفاده از تقویت کننده های طبیعی
2-فراهم آوردن سرویس های حمایتی برای مراجعان
3-آموزش افراد جهت استفاده از مهارت تعیین شده
4-آموزش مراجعان در جهت شناخت و یا شناسایی انگیزش های درونی
5-ارائه پاداش به صورت تدریجی
6-آموزش اجرای مهارت در موقعیت های متنوع
7-آموزش استفاده از مهارت های متنوع در موقعیت های یکسان
8-آموزش ارزیابی و پاداش خود
9-آموزش قوانین اصول که بر یادگیری مهارت تأکید دارند.
10-استفاده از تکالیف پیچیده تر
11-تعیین اهداف و انتخاب استراتژی های مداخله ای.
روان شناسان در دهه های اخیر، در بررسی اختلالات رفتاری وانحرافات اجتماعی به این نتیجه رسیده اند که بسیاری از اختلالات و آسیب ها در ناتوانی افراد در تحلیل مسائل شخصی، عدم احساس کنترل و کفایت و مواجهه با موقعیت های دشوار وعدم آمادگی برای حل مشکلات و مسائل زندگی به شیوه مناسب، ریشه دارد. بنابراین، با توجه به تغییرات و پیچیدگیهای روزافزن و گسترش روابط اجتماعی در عصر کنونی، آماده سازی افراد برای مقابله با موقعیتهای دشوار امری ضروری به نظر میرسد. اهمیت و ضرورت آموزش مهارتهای زندگی زمانی مشخص میشود که بدانیم آموزش مهارتهای زندگی موجب ارتقای تواناییهای روانی-اجتماعی میگردد. بدین ترتیب، تمرین مهارتهای زندگی موجب تقویت یا تغییر نگرشها، ارزش ها و رفتار انسان میگردد (حقیقی، 1385).
مهارت های زندگیمهارتهای زندگی مجموعه ای از تواناییهاست که زمینه سازگاری و رفتار مثبت و مفید را فراهم میآورد. این تواناییها فرد را قادر میسازد تا مسئولیتهای اجتماعی خود را بپذیرد و بدون زیان رساندن به خود و دیگران، با انتظارات و مشکلات روزانه به ویژه در روابط بین فردی به گونهای کارآمد روبرو شود( طارمیان؛ به نقل از عباس زاده و پورخانی، 1388).
تعریف مهارت های زندگیسازمان جهاني بهداشت، مهارت‌هاي زندگي را چنين تعريف نموده است: “توانايي انجام رفتار سازگارانه و مثبت به‌گونه‌اي كه فرد بتواند با چالش‌ها و ضروريات زندگي روزمره كنار بيايد.
يونيسف مهارت‌ هاي زندگي را به اين صورت تعريف مي‌كند: “يك رويكرد مبتني بر تغيير رفتار يا شكل‌دهي رفتار كه برقراري توازن ميان سه حوزه را مدّنظر قرار مي‌دهد. اين سه حوزه عبارت‌اند از: دانش، نگرش، و مهارت‌ها”. تعريف يونيسف بر شواهد پژوهشي مبتني است كه نشان مي‌دهند اگر در توانمندسازي افراد جامعه بحث دانش، نگرش، و مهارت به‌صورت تلفيقي مورد توجه قرار نگيرد، نتيجة مورد انتظار يعني كاهش رفتارهاي پرخطر به‌دست نمي‌آيد(فتی و همکاران، 1385).
به‌طور كلي، مهارت‌هاي زندگي عبارت‌اند از توانايي‌هايي كه منجر به ارتقاي بهداشت رواني افراد جامعه، غناي روابط انساني، افزايش سلامت و رفتارهاي سلامتي در سطح جامعه مي‌گردند. مهارت‌هاي زندگي، هم به‌صورت يك راه كار ارتقاي سلامت رواني و هم به‌صورت ابزاري در پيشگيري از آسيب‌هاي رواني ـ اجتماعي مبتلا به جامعه نظير اعتياد، خشونت‌هاي خانگي و اجتماعي، آزار كودكان، خودكشي، ايدز، و موارد مشابه قابل استفاده است. به‌طور كلّي، مهارت‌هاي زندگي ابزاري قوي در دست متوليان بهداشت رواني جامعه در جهت توانمندسازي جوانان در ابعاد رواني ـ اجتماعي است. اين مهارت‌ها به افراد كمك مي‌كنند تا مثبت عمل كرده و هم خودشان و هم جامعه را از آسيب‌هاي رواني – اجتماعي حفظ كرده و سطح بهداشت رواني خويش و جامعه را ارتقاء بخشند(محمدخانی، 1388).
تاریخچه مهارت های زندگیآموزش مهارت‌ هاي زندگي در سال ۱۹۷۹ و با اقدامات دكتر گيلبرت بوتوين آغاز گرديد. وي در اين سال يك مجموعه آموزش مهارت‌هاي زندگي براي دانش‌آموزان كلاس هفتم تا نهم تدوين نمود كه با استقبال فراوان متخصصات بهداشت روان مواجه گرديد. اين برنامة آموزشي به نوجوانان ياد مي‌داد كه چگونه با استفاده از مهارت‌هاي رفتار جرأت‌مندانه، تصميم‌گيري، و تفكر نقاد، در مقابل وسوسه يا پيشنهاد سوءمصرف مواد از سوي همسالان مقاومت كنند. هدف بوتوين طراحي يك برنامة واحد پيشگيري اوليه بود و مطالعات بعدي نشان داد كه آموزش مهارت‌هاي زندگي تنها در صورتي به نتايج مورد نظر ختم مي‌شود كه همة مهارت‌ها به فرد آموخته شود. پژوهش‌ها حاكي از آن بودند كه اين برنامه در پيشگيري اولية چندين نوع مواد مخدر از جمله سيگار موفق بوده است (محمدخانی، 1388).
به دنبال اين اقدام مقدماتي، از سال ۱۹۹۳ به بعد سازمان جهاني بهداشت با هماهنگي يونيسف، برنامة آموزش مهارت‌هاي زندگي را به‌عنوان يك طرح جامع پيشگيري اوليه و ارتقاي سطح بهداشت رواني كودكان و نوجوانان معرفي نمود (سازمان بهداشت جهانی، 1994؛ سازمان جهانی بهداشت ویونیسف، 1994؛ سازمان جهانی بهداشت، 2004). اين برنامه در كشورهاي مختلف دنيا تجربه شد و گزارش‌هاي اميدبخشي از كارايي اين برنامه منتشر گرديد.
انواع مهارت های زندگیسازمان جهانی بهداشت ده مهارت عمده را با توجه به اهمیت و تاثیرآن ها در ارتقاء و سلامت روان افراد جامعه به شرح زیر مشخص نموده است(نوری قاسم آبادی و محمد خانی، 1377).
-مهارت خود آگاهی
-مهارت روابط بین فردی
– مهارت حل مسئله

تز 5/d (122)

رفتن به محتوا

 

تز 5/d (122)

د) چنین می خوانیم :

« کم من فئه قلیله غلبت فئه کثیره باذن الله و الله مع الصابرین »

چه بسا گروه اندکی که بر گروه بسیار غلبه یافتند، به اذن پروردگار و خدواند با صبر پیشگان است. صبر در لغت به معنای شکیبایی و بردباری ، بویژه در برابر گرفتاریها و ناگواریهاست و در اصطلاح عرفا عبارتست از : ترک شکایت از سختی بلاء نزد خدا . برخی از عارفان را عقیده بر اینست که حقیقت صبر حبس نفس است از جزع ، در موقع فرود آمدن بلاها و مصیبتهای عظیم .1

البته صبر از دشوارترین منزلها در راه محبت الهی است و ناخوشآیند ترین آنها در ره توحید حضرت متعال. و برای سالکی که هنوز خود را با سختی های ریاضیت توانمند نساخته گاه صورت وحشتناکی بخود می گیرد.

 

درجات صبر 2

اولین درجه صبر: از منظر نظر خواجه انصاری صبر بر ارتکاب گناه و معاصی ، نخستین درجه از درجات صبر است. او بیان می دارد که سالک پیوسته وعیدهای خداوند متعال را در ارتباط با ارتکاب گناه در نظر می دارد و این بدان سبب است که ایمانش باقی بماند .

درجه دوم صبر : صبر بر طاعت است و اینکه سالک، پیوسته بر عبادت و بزرگی حضرت حق محافظت و پایدار ی کند و اخلاص در طاعت را کاملاً رعایت نماید . صبر بر طاعت مستلزم صبر بر معصیت است از این رو بالاتر و برتر از آن به شمار میرود.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات عرفانی /ص 521.

منازل السائرین /ص 111 و 112.
10
چنانکه خدای متعال می فرماید:

« ان الصلوه تنها عن الفحشا و المنکر : نماز انسان را از زشتی و گناه باز می دارد.1

درجه سوم صبر : بر بلا و معاصی و شدائد زندگی است به این گونه که سالک جزای نیکویی را که خداوند در قرآن برای صابران وعده داده است ، ملاحظه کند و همواره آن را مورد توجه قرار دهد و در انتظار گشایش از جانب پروردگار باشد .2 چرا که: ان مع العسر یسرا. 3

و از آن تعابیر، به صحت این قول می رسیم که صبر یعنی انتظار کشیدن برای فرج و گشایش از ناحیه حق تعالی در سوره مبارکه آل عمران آیه شریفه 200 آمده است .

« یا ایها الذین آمنوا اصبروا و صابروا و رابطوا و اتقوالله لعلکم تفلحون »

و به نوعی ناظر بر همین درجات سه گانه صبر است . اصبرو یعنی در بلا شکیبا باشید و صابرو یعنی در برابر ارتکاب گناه صبر کنید و رابطوا هم به معنای صبوری بر طاعت است . درباره درجات صبر سخنان ازرشمند بسیاری نقل گردیده که برای نمونه می توان به روایتی در کتاب وزین اصول کافی باب کفر و ایمان اشاره نمود. رسول خدا (ص) فرموده اند :

« صبر سه گونه است ، صبر نزد مصیبت و صبر بر طاعت و صبر از معصیت . کسی که صبر کند بر مصیبت تا آنکه برگرداند مصیبت و شدت آن را به نیکویی ، در عوض آن خداوند برای او سیصد درجه مابین هر درجه تا درجه مثل مابین آسمان و زمین ، منظور فرماید و کسی که صبر نماید بر اطاعت ، بنویسد خدا از برای او ششصد درجه ، میانه هر درجه تا درجه چون میانه قعر زمین تا عرش و کسی که صبر کند بر معصیت ، بنویسد خدواند برای او نهصد درجه ؛ میانه هر درجه تا درجه دیگر همانند فاصله منتهای زمین تا منتهای عرش»

در واقعه جان سوز کربلا، زیباترین جلوه های صبر را در نهایت کمال آن شاهد هستیم . مظاهر مصفایی از صبر و پایداری در راه عقیده و تحمل مشکلات مبارزه در طریق حق که سبب ماندگاری آن حماسه و پیروزی ابدی آن واقعه گردیده است .

صبر بانوی پیام آور کربلا ، صبری مثال زدنی است . او پرورش یافته علی (ع ) است که می فرمود :

«الصبر یهون الفجیعه » صبر و شکیبایی فاجعه سخت را آسان می کند.4

و صبر بیکران حسین بن علی (ع) که در خطبه های پیش از حرکت به سوی عراق و در سخنان شریفش هنگام اقامت در سرزمین نینوا تا ظهر خون فشان عاشورا همگی ، حاکی از صبری پایان ناپذیر است .

« نصبر علی بلائه و یوفینا اجرالصابرین »: برآزمون اوصبر می کنیم او نیز پاداش صابران را به ما عطا خواهد کرد.5

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………

1)سوره عنکبوت / آیه 45 . 2) منازل السائرین /ص 112

3) سوره انشراح / آیه 5 4) فرهنگ عاشورا /ص 267.

5) لهوف / ص 60 .

11

در جای دیگر امام (ع) خطاب به همراهان و هم سفران خویش چنین می فرماید :

« ایها الناس ، فمن کان منکم یصبر علی حد السیف وطعن الاسنه فلیقم معنا»

ای مردم ! هر کدام شما که بر تیزی شمشیر و ضربت نیزه ها صبر و تحمل دارید با ما بمانید.

در خطاب به زنان مکرمه حرم خویش می فرماید : اگر من کشته شدم ، صوت نخراشید و گریبان چاک نکنید بلکه صبور باشید .

آخرین کلمات نور دیده زهرای اطهر (س) در گودی قتلگاه چنین است :

« صبراً علی قضائک » الهی بر قضای تو صبر می کنم .

اما زینب (س) این والاپیامدار نهضت سرخ حسینی ؛ از اوان کودکی در وقایع شهادت مادر و ضربت خوردن پدر و از دست رفتن حسن بن علی (ع) به زهر، بسیار صابری کرده است، اما صبر او در واقعه طف و تحمل مصائب و مشکلات بانوان و دختران و کودکان بی پناه حسین (ع) شگفت ترین راز هستی زینب (س) است. او بر شهادت فرزندان خویش مویه نمی کند و چنان هم دلی و همراهی با برادر معزز خویش دارد که مثال زدنی است .

او اگر چه بر سر و صورت می زند و امحمداه ، وا علیاه ، وا اماه ! میگوید اماعجز و لابه نمی کند هر ابتلائی را به جان می خرد ، تا مواریث حسین بن علی (ع) را تا آنجاکه قضای الهی اجازه می دهد به سلامت به مدینه برساند.

او صبور است و جز او چه کسی می تواند شرط وفا و صبوری را به انجام رساند. تشنه تر از همه حرم و دردمندتر از همگان ،که او حسین (ع) یادگار عزیز مادر و در یک کلام جان خویش را از دست می دهد، اما در جستجوی صابرانه اطفال حرم و در پناه دادن ایشان و استماع ناله های دردمندانه شان لحظه ای کوتاهی نمیکند. امان از دل زینب! که خون شددل زینب .

کسی باید تسلای دل داغدیده و سر و جان زخم دیده او باشد اما او پناه اهل حرم است و محافظ جان یادگار امام حسین (ع) ؛ پس از برادر . علی بن حسین (ع) سخت بیمار است آنگونه که توان ایستادن ندارد و این قامت قیامت زینب است که ستون امن تکیه فرزند برادر می شود و پاسبان جان مبارک سید سجاد می گردد.

او یک جا نوحه می خواند و در جمع بانوان عقده از دل می گشاید و جای دیگر چنان محتشم خطبه می خواند که گویی اقیانوس صبر او را موجا موجی نیست .

و سلام بر بانویی که دشمن خونی را که از زیر معجرش بر زمین راه گرفته بود دید ؛ اما تضرع زینب (س) را ندید و چون مشاهده هتک حرمت حرم رسول خدا(ص) را می دید و سر بریده برادر عزیزش را که آنگونه بر نی ، مورد بی حرمتی واقع می شد، سر به ستون محمل زد و خطاب به سر برادر گفت :

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………

12

یا اخی ! این صبری و مهجتی قد اذیبت بمصائب علی الجلیل جلیل.1

زینب (س) در مجلس ابن زیاد ملعون چنان با شجاعت و متانت و در کمال صبوری و هوشمندی سخن می گفت، که آن ملعون رو به جانب حاضران گردانید و گفت :

« هذه شجاعه و لقد کان ابوها سجاعاً شاعراً » این زن فصیح است ، عجب فصیح و بلیغ سخن می گوید ، پدر او علی (ع ) نیز فصیح و بلیغ بود و نیکو انشاء اشعار می کرد .

و زینب (س) با کمال جرأت فرمود : ای پسر زیاد ؛ مرا با آن همه داغ و درد که در سینه دارم مجال سجع و قافیه نیست . و برما جز صبر و شکیبایی نیست .2

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………

1) از مدینه تا مدینه / ص 837 و 838 .

13

6f/2 (34351)

رفتن به محتوا

 

6f/2 (34351)

پروین اعتصامی

يكي ديگر از بديع ترين و دلاويزترين شكوفه هاي ادب فارسي و يكي از مناديان محبت و مردمي و تقوي در عصر حاضر پروين اعتصامي است. پروين اعتصامي مسمات به رخشنده شاعره ايراني دخت مرحوم يوسف اعتصامي (اعتصام الملك آشتياني طاب ثراه) در (25 اسفند 1285 هـ . ش/1906 م) در تبريز متولد گرديد.

در كودكي به اتفاق پدر به تهران آمد و بقيه عمر خود را در اين شهر گذرانيد. ادبيات عربي و فارسي را نزد پدر آموخت و دورة مدرسه اناثيه آمريكايي تهران را به پايان رسانيد.

به علاوه بنا به آشنایی و مکاتبات پدرش باطالبوف قطعا آثار او را هم خوانده است. و از همه آنها برای پرورش ذهنیات خود در دنیای شعر سود جسته است. یکی از ممیزات شعر پروین این است که به کلی از تصنع لفظی و معنوی بدور است و مطلقا ساختگی های که در منظومات دیگران دیده می شود آشنا نیست، و از بیان صریح عقیده خویش در مظاهر مختلفه بیم ندارد. در قصاید و تمثیلات و موضوعات تعاونی و اجتماعی، همه جا این برتری و امتیاز نمایان است اخلاق او پروین، پاک طینت، پاک عقیده، پاکدامن، خوش خط، خوش رفتار، نسبت به دوستان مهربان، در مقام دوستی متواضع، و در طریق حقیقت و محبت پایدار بود- او چنانکه شیوه اغلب عقلاست، کمتر سخن می گفت و بیشتر فکر می کرد، در معاشرت سادگی و متانت را از دست نمی داد،هیچگاه از فضائل ادبی و اخلاقی خود سخنی به میان نمی آورد و همین سادگی و سکوت پروین، گاهی کوته نظران را در فضیلت ادبی و اخلاقی او به شبهه می انداخت. روی هم رفته، پروین مظهر کمال و اخلاق بود. قلب شاعر، مرکز اسرار حق و حقیقت است.

چنانکه خود پروین در اشعار خویش بر بی اعتباری دنیا مسلم شده و در این مقام چه قدر نیکو سروده است

یک سال بعد از درگذشت پروین، به تاریخ نهم فروردین سال 1321 در شماره 130 سال سوم مجله«الثقافه» در مملکت مصر شاعر معاصر عربی زبان رثائیه ای برای پروین چاپ کرد که این نشان می دهد که پروین حتی در نزد عرب ها شناخته شده بوده است و شاید این شهرت را مدیون پدر دانشمندش شادروان یوسف اعتصامی باشد پروین وقتی شعر می سرود نه نظریات شکلوسکی را خوانده بود ونه از تعبیر«مالمارمد» خبری داشت و حتی چون بیدل هم چاپ نشده بود از «حشر معانی» هم بی خبر بود ولی مسلما مقدماتی از معانی و بیان نستی را از پدر دانشمندش تلمذ کرده بود ولی صنایع ادبی و عروض و قافیه هم در عصر پروین تکرار و تلخیص نظریات تفتازانی و شمس قیس رازی بود و ادبیات تطبیقی هم به معنی امروز در نزد ملل شرقی، خاصه اعراب و ترک ها و ایرانی ها مفهومی نداشت کمتر کسی بود که معادل اصطلاحات ادبی را در زبان های اروپایی بداند. با این همه پروین اعتصامی هم به طور طبیعی شاعر آفریده شده بود. و مسائل«بیان و بدیع» ناخودآگاه در خمیره وجود ایشان جای گرفته بود. بعضی ها گمان می کنند که با دانستن و خواندن عروض و قافیه و معانی و بیان و بدیع، انسان می تواند شعر بگوید. صد البته که نه چنین است.

در تيرماه 1313 با پسرعموي پدر خود ازدواج كرد و او را شوهرش به كرمانشاه برد. ليكن اين وصلت نامناسب بيش از دو ماه و نيم نپاييد و به خانه پدر بازگشت و تقريباً نه ماه بعد رسماً تفريق كردند. پدر پروين قبل از ازدواج با طبع ديوان پروين شاعرة عزيز ما موافقت نمي نمود، زيرا احتمال مي داد كه در اين مورد سوء تعبير شود و طبع ديوان را تبليغي براي بدست آوردن شوهر كند. اما بعد از آنكه كار ازدواج پروين پايان يافت و احتمال سوء تعبيرات از ميان رفت در سال 1324 به طبع و نشر ديوان وي اقدام كرد.

در واقع در همین عرصه است که هنر شاعری و خیال پردازی پروین خود را نشان می دهد و عواطف زنانه او جسم می سازد و اسلوب خاص بیان او را به نمایش می گذارد اوج تخیل پروین در جایی است که در دل اشیاء و موجودات زنده رسوخ می کند و آنها را به بازیگری وا می دارد.

البته هم عصران او: بهاره رشید یاسمی، شهریار و دیگران، و پیش از ایشان مترجم و نویسنده کتاب«کلیله و دمنه» سنایی و عطار، انوری ، مولوی و سعدی نیز چنین کرده بودند. و به اشیاء و موجودات شخصیت انسان داده بودند در این زمینه نمونه شاخصی است. اما قوت تخیل و مشاهده پروین دست کم در قیاس با هم عصرانش چشمگیرتر است. و به ویژه او با ترسیم اشخاص و اشیاء درون آنها را نیز می کاود و می کوشد ویژگی های ژرف آنها را که از نظر دیگران پوشیده است، بارز و آشکار سازد و غالبا در این کار موفق است. شخصیت انسانی دادن به اشیاء حاصل تخیل شاعرانه است و همه شاعران چنین صنعتی را در شعر خود به کار آورده اند.

این صنعت یعنی Personification که در دانش بدیع ما نامی نیافته و شاید پیشینیان ما آن را نوعی استفاده می شمرده اند. تمام قطعاتی که پروین سروده است قالب های شعر قطعه هستند چه آنهایی که در سایر قالب ها سروده شده همگی ما، «ششیمی» را به نمایش گذاشته اند. که بعضی از آنها در نهایت شگفتی است.«گلستان» که جلوه زیبایی از طبیعت است، به صورت موجودی جاندار و در قالب واحد، با برف سخن می گوید. پروین علاوه بر آن که در صنعت بی نظیر است در خیال پردازی و صدرخیال نیز همتایی ندارد. در دنیای تخیلات پروین زنجیری که به پای دیوانه ای بسته اند- مستمع و سنگ صبور دیوانه است و بیان چنان شاعرانه و زیباست که خواننده احساس می کند او تمام حرف های دیوانه را می فهمد. این همه شگفتی محصول خیال شاعرانه پروین است. می که خود از دریچه شاعری نگاهی کرده ام ولی ادعای شاعری ندارم، در دنیای خیال روح مولانا را بعد از هفتصد سال در یک شب مهتابی در تبریز می یابم و آن در حالی است که خود در تهران حضور فیزیکی دارم.

پروین اعتصامی نابرابری ها و جور و ستم زورمندان و حکومتگران عصر خود را لمس کرده است و در ستم ستیزی با ستمگران سهم بیشتری دارد و به همه جوانی، همسان گردی دلاور با شمشیر قلم و بیان در میدان نبرد، با قامتی استوار و قدم های متین ایستاده است می گویند خمیر مایه اصلی شعر«عشق» است و در آثار پروین از عشقی که در غزل ها می بینیم خبری نیست آخر چگونه ممکن است انسانی عاشق نباشد و شعر هم بسراید؟

پس عشق پروین در کلمه«انسان دوستی» خلاصه می شود و او یک شاعر هیومینیتی است و مسلما از انسان مظلوم دفاع باید بکند و به ظالم بتازد. پروین به مظلومیت جهان بشریت می اندیشد و نژاد و کیش و ملیت برای او مطرح نیست«رنجبر» از هر کجا که باشد و به هر زبانی که سخن گوید، در دید او قابل احترام و همدردی است.

آخر حرف اینکه در عصر پروین و تا این اواخر ،در جهان سوم، اختیارات اکثریت مردم فقیر به طور دربست در اختیار اغنیا بود. و خداوند زر و زور به نام ارباب و با حق مالکیتی که به روستا در دست داشتند، با کمال بی رحمی محصول رنج شبانه روزی کشاورزان را می بردند و ای بسا که آن روستاییان پر کار در فصل تابستان تکه نانی برای خوردن نداشتند. مفاهیم غزل منحصرا «عشق» نبود از درد وطن، فقر و نگون بختی ملت، اعدام فرهنگ ملی و تهاجم بی رحمانه بر سنن، در قالب غزل و مرثیه بود.(مضمون قصاید پروین که قسمت عمده آنها در سبک ناصر خسرو و سنایی است، دقایق اخلاقی و تربیتی است وشیوه بیان وی در اینجا از آن گونه است که نزد شاعران قدیم- از خاقانی و ظهیر، تا کمال اسمعیل و سعدی- سابقه دارد و خاقانی در قطعه معروف خویش در باب عنصری از آن به شیوه«تحقیق» تعبیر می کند که در عین حال نزد خود او مفهوم زهد و وعظ را متضمن است.

مضمون وعظ و تحقیق پروین هر چند شامل تحذیر از تعلقات دنیوی هست، از این رو سعی در ایجاد دنیایی بهتر و اهتمام در رفع ظلم و بیداری را که در جامعه عصری هست بر مخاطب الزام می کند و پیداست که نیل به کمال مرتبه انسانی را بدون رهایی از بی عدالتی اجتماعی ممکن نمی داند و برای رفع این بی عدالتی ها هم ترک دنیا و تحقیر متاع دنیوی را توصیه نمی کند. در عین آنکه حصر توجه به متاع دنیوی را شایسته مقام انسانی نمی داند سعی و عمل را هم برای اجتناب از حیات کاهلانه و بی ثمر الزام می کند این مطالب که درباره «مضمون قصاید پروین» از دیدگاه دانشمند محترم دکتر عبدالحسین زرین کوب نظری جامع و کامل بود.) پروین با حفظ «بیان و تخیل خود» همین رهنمود را به طرزی کاملا بدیع و زیبا به زبان همانطور که در این بیت از شعر وی می توان دید:

یکی کشتی از دانش و عزم باید چنین بحر پر وحشت بیکران را

(شعر پروین از لحاظ فکر و معنی بسیار پخته و متین است، گویی اندیشه گرمی توانا حاصل تامل و تفکرات خود را درباره انسان و جنبه های گوناگون زندگی و نکات اخلاقی و اجتماعی به قلم آورده است، بی گمان او در این باب از سرچشمه افکار پیشینیان نیز بهره مند شده است اما نه آن که سخنش رنگ تقلید و تکرار پذیرفته باشد .

بلکه در اندیشه و طرز بیان از اصالت برخوردار است، عواطف بشر دوستی و حمایت از مردم محروم و یتیمان و سالخوردگان و ستمدیدگان که شعر پروین به صورت واکنش روحی لطیف و مادرانه بروز کرده- از درون جان او جوشیده و سرشار از صمیمیت و صداقت است و رنگ طبع و ذوق وی را دارد.) در لا به لای دیوان پروین احساس و عواطف مادری جلوه خاصی دارد و این هنر ناشی از آن است که خود پروین هم زن است و عاطفه مادری به طور فطری در وجودش نهاده شده است. «داستان به نیل انداختن حضرت موسی (ع) به وسیله مادرش را دهها شاعر یا به نظم درآورده اند و یا بدان حکایت شگفت آور قرآن «تلمیح» داشته اند. اما اکثر آنها نظم مطلق است و از روح شعر بودن خالی است. تا شاعری زن نباشد و به طور فطری روح مادری نداشته باشد، نمی تواند التهاب درون یک مادر را که بر ساحل رودی خروشان چون نیل ایستاده و بازی امواج را با سبدی کوچک- جگر گوشه او را به بازی گرفته است- به این زیبایی که حتی با شعر مولانا پهلو می زند و در قالب شعر بریزد.» در همه اشعار، او روح عظیم مادری را که در کنار مادرش به نمایش می گذارد و جهان در برابر چشم مادر و همه آن اشیاء چون کودکش جان دارند و انسان هستند. پروین هم چنین بود. زن با تمام احساسات خدادادی به انضمام روح عظیم شاعری.»

در اشعار پروین اعتصامی هرگز از عشق زمینی سخنی به میان نیامده است یکی از عللی که اینچنین است می توان این را گفت که : آگاهی ایشان از ابتذال عشق زمینی و حجب و حیای فطری این بانوی حکیم بوده است. باید توجه داشت که عشق زمینی مقدمه ای است بر عشق آسمانی، لذا بدون سپردن راه عشق و بدون سوختن با درد فراق نمی توان دل را صیقل داد و از آن آئینه ای ساخت که جمال حق در آن جلون کند. در آمیختن فرهنگ ها و اعتقادات، در طول قرن ها، هم موید این نظریه است.(در اشعار شاعرانی نظریه مولوی، حافظ، سعدی، عطار و سنایی و … بی شک هم عشق زمینی و هم عشق آسمانی دیده می شود که آنچنان شور و شوق در غزل هایشان است ولی در اشعار پروین اینچنین نیست.)

اگر در شعر پروین مخصوصا در قصاید و مناظره هایش دقت کنیم در می یابیم که با جلوه مردانه در میدان وسیع هنر و ادبیات شاید پروین نخستین زنی باشد که فاصله ارزش های اجتماعی «زن و مرد» را از بین برد و مردان را- حتی بزرگان شعر و ادب را- وادار کرد که متواضعانه باشند براین اصل که « هنر و ادبیات» در انحصار مرد نیست و از مهستی گنجوی تا پروین اعتصامی هم چنین بوده است و در عالم عرفان رابعه را با حسن بصری همراه و همگام می بینیم. (ژرف ساخت مناظره هم حماسه است، زیرا در آن بین دو کس یا دو چیز بر سر بر ترس و فضیلت خود بر دیگری نزاع و اختلاف لفظی در می گیرد و هر یک با استدلالی خود را بر دیگری ترجیح می نهد و سرانجام یکی مغلوب یا مجاب می شود.) می تواند گفت در قصاید پروین طرز گفتارش یک طور است و در قطعاتش طوری دیگر: زیرا چنانکه خواهیم گفت در بیشتر قطعات به طرز سوال و جواب یا مناظره بسته شده و گویا این شیوه از قدیم الایام خاص ادبیات شمال و غرب بوده و در آثار پهلوی قبل از اسلام هم مناظرات دیده شده است.

در اینجا باز استقلال فکر پروین روشن می شود. زیرا اگر تنها پای بند تتبع شده بود، چون «مناظرات» به ندرت از استادان باقی مانده و بیشتر اسلوب شعرای خراسان در مد نظر بوده است. یکی از متون پهلوی «مینوی خرد» که به صورت مناظره نثر (پرسش و پاسخ) نوشته شده است و آن شامل 62 بند است که هر بند آن با جمله «پرسید دانا از مینوی خرد» آغاز می شود. پرسش کننده شخصیتی خیالی ایت که «دانا» نامیده شده است و «مینوی خرد» (= روح عقل) به آنها پاسخ می گوید. در این مناظره مطالبی از آفرینش، اساطیر و معاد و حتی مسایل علمی پرسش می شود و مینوی خرد پاسخ لازم را می دهد. که یک نمونه از آن این است :

«پرسید دانا از مینوی خرد، که از توانگران که درویش تر و از درویشان که توانگرتر است؟ مینوی خرد پاسخ داد که از توانگران کسی درویش تر است که به آنچه او راست خرسند نیست و برای بیش بودن چیز تیمار برد. و از درویشان آن توانگرتر است که به آنچه آمده است (= بدو رسیده است) خرسند است. و به بیشتر بودن چیز نیندیشد.»

«مناظره» ها آنچنان دلکش و زیبا هستند که در متون نظم و نثر فارسی وقتی به آنها می رسیم نمی توانیم به راحتی از کنار آنها بگذریم(اشعار پروین در قالب قصیده، قطعه، مثنوی و مسمط است. در این میان آنچه از نوع حکایت، تمثیل و به خصوص مناظره سروده درخشندگی بارزی دارد) بیشتر تمثیل های پروین حالت مناظره دارد و در عین حال که مناظره در ادب فارسی پر سابقه است. پروین در- اختیار این شیوه استقلال اندیشه خود را نشان داده و چون کیفیت برداشت معانی و طرز طرح آنها و نگارگری ها و شرح و تحلیل های او با پیشینیان به کلی متفاوت است شعر او ویژگی و اصالتی دارد که از دیگران ممتاز است.»

اندیشه های عاطفی پروین چنان رقتی دارند که مسائل مبتلا به جوامع بشری را در دو قطره خون نیز پیدا می کند. تفاخر غنی بر فقیر، شاه بر گدا، عاقل به دیوانه، … از قدیم الایام در ادبیات ملل سر الهام آثار دل انگیزی بوده است.

(پروین که سراینده شعر یتیمان و پیرزنان از پا افتاده و بیوه زنان رنج دیده و دیگر محرومان است اینک دو گروه متفاوت را در جامعه در برابر هم می بیند : زبر دستان متنعم و برخوردار و فرودستان درمانده و گرفتار. این تفاوت و تباین در مقایسه بین حالت متضاد دو قطره خون تجسم می یابد : یکی «از فراغ دل و عشرت» به وجود آمده است و دیگری «از خمیدن پشت و زحمت کمر» یکی « از مطبخ شاه» طعام یافته است و دیگری «به آتش آه و آب چشم تر» اولی «از فروغ می ناب سرخ رنگ» است و دومی « از نکوهش خار و سوزش جگر» با آن سراسر قطعه بر وزن مفاعلن- فعلاتن، مفاعلن، فعلن در بحر مجتث است) در ادبیات اخیر، به واسطه مقایسه مزبور بر اثر تلفیق مناسب هجاهای بلند و کوتاه و ترکیب حروف، مصراع های اول آهنگی فخیم دارد و آهنگ مصراع های دوم فرو افتاده است. به علاوه احساس می شود قطره دوم- که مورد علاقه شاعر نیز است- مجال بیشتری برای ابراز شخصیت یافته است.

( « شعر پروین شعر اوقات و احوال و اشخاص نیست. شعر تربیت و تهذیب و تعمیم اخلاق کریمه است، ترانه روح افزای مهر و عاطفت و فضیلت است، نغمه جذاب سعی و عمل و همت و اقدام است، سرود بیداری و پرهیزگاری و رستگاری است.» )

دیوان پروین و حکایت و تمثیلات او، با ظرافت خیال و روح پخته و معتدل و لطف تعبیری که دارد. ارزشی پایدار تواند داشت. اما انصاف آن است که هنوز قدر بلند این شاعر بزرگ و کم نظیر در ایران چنانکه باید شناخته نشده است.

باید بدانیم که ذهن پروین چگونه در ورای هر چیز نکته ها کشف می کند. این جهان پر جلوه که پروین در شعر خود نقش می نماید و بینش و ادراک عمیق او ما را به عوالمی تازه و عبرت آموز سیر می دهد. در شعر فارسی درخشش بسیار دارد. اعتماد پروین به «یقین» جنبه عامیانه ندارد و به عبارت دیگر پروین با نصوص صریح قرآن سرکار دارد، نه آن باورهای عامیانه که در ذهنیات ذوقی بعضی از مفسرین جا گرفته است. پروین با همه توجهی که به باورهای عامیانه دارد در زندگی کرد. و می بایست چنان باشد. اما مرگ نا به هنگام پروین دل دوستان و یاران را به درد آورد و همگی تاسف و تاثر خود را به نظم و نثر نوشتند.

اما پروین نمرد. هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق.

( پروین در بیت آخر ( شعر سنگ مزارش) معتقد است که در دل گور و زندگی آن جهان کسی راحت خواهد بود، خاطری آسوده، و به قول قرآن نفس مطمئنه را داشته باشد.

محيط اجتماعي و زندگاني پروين در آن روزگار با محيط اجتماعي و زندگاني پروين در آن روزگار با محيط اجتماعي امروز ايران تفاوت بسياري دارد.

پروين با فرهنگ آن عصر تبريز تربيت شده و اصولاً حضور زن در اجتماع آن عصر بيشتر به خواب و رؤيايي تعبيرناشدني شباهت داشت و تعليم و تربيت منحصر به مكتب خانه هاي آن زمان و انحصاراً مخصوص جنس مذكر بود ولي پروين ادبيات فارسي و عربي را نزد پدر دانشمندش مرحوم يوسف اعتصافي آموخت و زني متفاوت از زنان عصر خود بود چون از كودكي در محفل دانشمندان كه در خانة پدرش منعقد مي شد شركت داشته و از هر خرمني خوشه اي برچيده بود. در آشفته بازار فقر فرهنگي آن زمان شادروان يوسف اعتصامي با آوردن معلمان خصوصي خانم، پروين را دختر صاحب كمال و تحصيل كرده بار آورد و پروين در جلسه هاي خانة پدر كه بزرگان علم و ادب در آنجا جمع مي شدند با ادبيان فارسي و عربي و تركي آشنا مي شد و دريغ است كه دانشمند محترم (دكتر محمد جواد شريعت) انديشة (سوء تعبير شوهريابي) را به يوسف اعتصامي، براي دخترش پروين نسبت مي دهد.

زيرا بنا به تصريح تاريخ پروين در سال (1285 خرداد ماه متولد و در سال 1320) وفات يافته است كه آن سال ها معادل (1328 – 1360 قمري) است و دقيقاً در هنگام ازدواج (1/4/1313 به تصريح دهخدا برابر 9/3/1353 قمري و 22/6/1934 ميلادي) 25 سال داشته است. در حالي كه نخستين شعر پروين با عنوان (اي مرغك) در شمارة اول سال دوم «بهار» به تاريخ شعبان 1339 هجري چاپ شده است با توجه به تطبيق تقاويم ]11=1328-1339[ پروين هنگام سرودن اين شعر فقط يازده سال داشته است. اين قطعه شعر گوياي تلاش روح بي قرار پروين براي كسب (استقلال شخصيت) اوست.

آيا نمي توان باور كرد كه اين مرغك خود پروين اعتصامي است و آيا خانمي با اين حال نبوغ خداداد و پدرش با آن فرهنگ و شعور مي توانند به فكر (شوهريابي باشند؟)

پروين تنها تكدرخت باغ شعر امروز بود تنها آمد و با نبوغ خود تنها زيست و از آن باجي كه دنيا از نبوغ او گرفته بود باز هم در اعماق اجتماعي كه مي‌شناخت به تفكر پرداخت و با آن عمر كوتاه (35 سال) نتيجة عمر و نبوغ خود را به رايگان به مردم ميهم خود بخشيد و رخت به سراي آخريت كشيد. پروين محصول عمر يوسف اعتصامي است كه براي رهايي زنان از قيد بردگي چنان گذشت – آن همه مجاهدت كرد و رسالة (تربيت نسوان) را نوشت.

يكي از مميزات شعر پروين اين است كه به كلي از تصنع لفظي و معنوي دور است و مطلقاً با ساختگي ها كه در منظومات ديگران ديده مي شود آشنا نيست، و از بيان صريح عقيدة خويش در مظاهر مختلفه بيم ندارد. در قصائد و تمثيلات و موضوعات تعاوني و اجتماعي همه جا اين برتري و امتياز نمايان است. هر خوانندة باذوق و هر اديب دانشمندذ در نخستين مراجعه ملتفت مي شود كه اين سخنان لطيف مولود فكري است آزاد و حساس و پرداختة طبعي است مبتكر و مستقل كه از خوشامدگويي گريزان است و عزت نفس تا حدي است كه از درخت جهان نيز سايباني نمي طلب. پروين بيش از آنچه در تصورها گنجد داراي روح بزرگ و افكار و فضيلت اخلاقي مي باشد. مقام و منزلت ادبي پروين بي شامخ و ارجمند است. گذشته از مقام ادبي، پروين به فضائل حميده و فضايل پسنديده آراسته و ممتاز بود. اخلاق او – پروين پاك طينت، پاك عقيده، پاكدامن، خوش خو، خوش رفتار، نسبت به دوستان مهربان، در مقام دوستي متواضع و در طريق حقيقت و محبت پاديار بود. كمتر سخن مي گفت و بيشتر فكر مي كرد. در معاشرت، سادگي و متانت را از دست نمي‌داد. هيچ گاه از فضائل ادبي و اخلاقي خود سخني به ميان نمي آورد و همين سادگي و سكوت پروين گاهي كوته نظران را در فضيلت ادبي و اخلاقي او به شبهه مي انداخت. روي هم رفته پروين مظهر كمال و اخلاق بود. او همچو فرشتة پاك به دنيا آمد و چون فرشتة پاك از دنيا رفت. قلب شاعر مركز اسرار حق و حقيقت است.

علي رغم بحثهاي استادان، واژه هايي چون (دلو، چاه، گربه، باد بروت، بام، غار، ديوار، نخ، سوزن، تير، ماهي خوار، گنجشك، تيز، ديگ، نخود، لوبيا، ماش، عدس) در شعر پروين فراوان است كه در نظر استادان دانشگاه واژه هايي شعري نيستند.

استاد محترم، دكتر محمدرضا شفيعي كدكني – با آن بيان علمي و پاسخ جانانه اي دارند كه نقل مي شود: ممكن است فردا يا همين امروز عصر، عقيده ديگري داشته باشم ولي در اين لحظه با اطمينان خاطر مي توانم بگويم، شعر حادثه اي است كه در زبان روي مي دهد و در حقيقت گويندة شعر، با شعر خود، عملي را در زبان انجام مي دهد كه خواننده، ميان زبان شعري او، زبان روزمره و عادي – يا به قول ساختگران چك: زبان اوتاماتيكي – تمايزي احساس مي كند، اين تمايز مي تواند علل بسياري داشته باشد، عللي شناخته شده و عللي غيرقابل شناخت. اتفاقاً شعر حقيقي، شعر ابدي، همان شعري است كه علت تمايز آن از زبان مبتذل و معمول، در تمام ساعات، قابل تعليل و تحليل نيست.

معاني بديعي در اين قطعه از درون شاعر جوشيده است، سرچشمه گرفته از انديشه و احساس دقيق و بديع است از اين رو او توانسته به پروانه، گل، اشك، موج و بنفشه و حتي سير و پياز و دوك نخ ريسي جان و زبان بدهد و آنها را اشخاص و تمثيلات خود بسازد. در واقع در همين عرصه است كه هنر شاعري و خيال پردازي پروين خود را نشان مي دهدذ و عواطف زنانة او را مجسم مي سازد و اسلوب خاص بيان او را به نمايش مي گذارد. اوج تخيل پروين در جايي است كه در دل اشياء و موجودات زنده رسوخ مي كند و آنها را به بازيگري وا مي دارد. قوة تخيل و مشاهدة پروين دست كم در قياس با همعصرانش (بهار، شهريار) چشمگيرتر است. تمام قطعاتي كه پروين سروده است (چه آنهايي كه از ديدگاه قالبهاي شعر قطعه هستند، چه آنهايي كه در ساير قالبها سروده شده) همگي تشخيص را به نمايش گذاشته اند. كه بعضي از آنها در نهايت شگفتي است. گلستان كه جلوة زيبايي از طبيعت است به صورت موجودي جاندار و در قالب واحد، يا برف سخن مي گويد:

پروين با چنان فصاحت حرف مي زند و به همان نخود و لوبيا آنقدرها جان و شخصيت و تفكر مي دهد، حتي خوانندة اديب و شعرشناس هم فراموش مي كند كه گويندة اين حرفها فيلسوفانه همان لوبياي دراز است و احساس مي كند كه لوبيا شاگرد پرحوصلة حافظ از روز اول بوده است.

در مناظره بي رقيب بود و اكثر قطعات پروين به شوية مناظره است.

«تصوير» و «خيال» در تمام قطعات و تمثيلات پروين جلوة خاصي دارند مثل قطعة زير در مورد دلو و طناب است.

به علاوه ترجمة شاهكارهاي ادبي اروپا را در مجلة بهار خوانده بود و با اشنا شدن به زبان انگليسي، به منابع زيايد از تاريخ دست يافت و ديد شاهان در ادوار مختلف بزرگترين سعي را كه روا داشته اند آن بود كه ثروت ملي را به قهر تصاحب كرده و بر زيور خود افزودند. دوران زندگي پروين، دقيقاً در فاصله جلوس محمد علي ميرزا قاجار و سقوط رضاخان (شهريور 1320)، مقارن بود. پروين به مظلوميت جهان بشريت مي انديشيد و نژاد و كيش و مليت براي او مطرح نيست.

پروين اعتصامي برابري ها و جور و ستم زورمندان و حكومتگران عصر خود را لمس كرده است و در ستم ستيزي با ستمگران سهم بيشتري دارد و با همة جواني، همسان گردي دلاور با شمشير قلم و بيان در ميدان نبرد، با قامتي استوار و قدمهاي متين ايستاده است. مي گويند خميرماية اصلي شعر «عشق» است و در آثار پروين از عشقي كه در غزل ها مي بينيم خبري نيست. ولي عشق پروين در كلمة «انسان دوستي» خلاصه مي شود و او يك شاعر (هيومنيتي) است و مسلماً از انسان مظلوم دفاع بايد بكند و به ظالم بتازد كه چنين نيز هست.

داستان جگرسوز درگذشت پروين از اين قرار است. روز سوم فروردين ماه 1320 بدون هيج سابقه كسالت در بستر بيماري خفت و شب شنبه 16 همان نيمة شب بدرود حيات گفت. طبيعت معالج علي معين الحكماء بود. بر اثر مداواي غلط و سهل انگاري و اطمينانات متوالي به موفقيت حتمي در معالجه، بيمار اميدوار و غافل نشستند و فرصت مداواي صحيح را از دست دادند، ديشب فوت اين (طبيب) با وجود استحضار بر وخامت حال بيمار و علي رغم مراجعات پي در پي كسان وي، به بالين مريض حاضر نشد و همه را روي پنهان داشت تا بيمار جان به جان آفرين تسليم كرد. (طبيب) مزبور مرض را حصبه و لذا در خوزة تام و مطلق تخص خود اعلام نموده بود. و نكتة ديگر آن است كه خانوادة بيمار پس از يأس از آمدن (طبيب معالج) از ساير اطباء استمداد كردند. آقاي دكتر عبدالله احمديه كه با خانواده اعتصامي سوابق ممتد داشتند با وجود استغاثة مادر پروين، از آمدن امتناع نمودند و در به روي فرستادة وي بستند، برعكس آقاي دكتر ارسطو علاج كه با ايشان سابقة آشنايي در بين نبود دعوت را فوراً اجابت و تا آخرين لحظه در نجات مريضه كوشيدند لكن به قول خود پروين: «فرصت گذشته بود و مداوا ثمر نداشت»

از شاعري پرسيدند كدام اثر خود را دوست مي داريد، گفت: اگر مادري بتواند بگويد كدام فرزندش را بيشتر دوست دارد، من هم مي توانم در بين آثارم يكي را انتخاب كنم. شگفت اينكه پروين هم زن است و روحية مقدس مادري را به طور فطري دارد. خوشبختانه تمام ديوان پروين شاهكار و بيت الغزل معرفت است، پس برگزيدن نمونه هايي از شعر پروين هيچ مشكلي ندارد.

و نام قطعاتي ديگر از اين شاعرة معاصر در دويان او چنين است.

گوهر و سنگ، گل و خار، كمان قضا، نغمة صبح، شرط نيكنامي، نكته اي چند آسايش بزرگان، سختي و سختي ها، نيكي دل، كوته نظر و ناتوان.

خوشبختانه تمام دیوان پروین شاهکار و بیت غزل معرفت است، پس برگزیدن نمونه هایی از شعر پروین هیچ مشکلی ندارد.

(فهرست منابع)

اعتصامی، پروین، زن وتاریخ، چاپ ابوالفتح اعتصامی، تهران 1355، ضمیمه چاپ هفتم (یادداشت های پدر شاعر)

چاوش اکبری، حکیم بانوی شعر، انتشارات ثالث، چاپ اول (1378)

زرین کوب، عبدالحسین، با کاروان حلّه، انتشارات علمی، چاپ (1372)

یوسفی، غلامحسین، چشمه روشن، انتشارات علمی، چاپ هفتم(1376)

کلیات دیوان استاد محمد حسین شهریار چاپ یازدهم (1371)

 


gl/l (1461)

رفتن به محتوا

 

gl/l (1461)

مفاهيم ابتدائي

مقدمه :‌

كاربرد روز افزون بانك اطلاعاتي SQL مرا بر آن داشت تا مطالبي هر چند كوتاه جهت خوانندگان محترم سايت تهيه نماييم. قبلا از هر چيز لازم به ذكر است كه مطالب ذيل در حد آشنايي بوده و دوستا براي دستيابي به تكنيكهاي بيشتر مي بايست از كتابهاي مرجع و Book online خود SQL Server استفاده نمايند. در مطالب زير كه سلسله وار مباحث SQL Server را مرور خواهيم كرد , سعي شده تا ابتدا مطالب مقدماتي جهت آشنايي آورده شود و سپس به بیان مطالب پيشرفته آن بپردازيم. همچنين براي يادآوري خدمت دوستان ابتدا مرور سريعي بر چند دستور SQL كه كاربرد بيشتري دارند خواهيم پرداخت و سپس به SQL Server و مطالب آن خواهيم پرداخت . مطالب زير اكثرا از كتاب Microsoft SQL Server 7.0 Database Implementation Training انتخاب گرديده است . اين كتاب به همراه CD‌آموزش آن به عنوان يك مرجع براي امتحانات مايكروسافت استفاده مي‌شود.

جداول بكار رفته نيز همگي در SQL Server 7.0 در Database Northwind موجود هستند.

دستور Select

اين دستور كه دستوري مستقل نيست و حتما بايد با اجزايي بكار رود جهت ساخت پرس و جو بر روي بانك اطلاعاتي بكار مي‌رود و ركوردهايي كه با شرايط اين دستور همخوان باشد به عنوان نتيجه پرس و جو برمي‌گرداند . چهار كلمه كليدي وجود دارند كه بخشهاي ارزشمند اين دستور را تشكيل مي‌دهند :

1- select 2- from 3- where 4- order by شكل كلي دستور :

Select [*|distinct column1, column2,…]

From table[,table2,…]

Where شرط

Order by نام فيلد يا شماره فيلد

مثال :

Select * from customers

اين دستور تمام ركوردهاي جدول customers را برمي‌گرداند.

كه نتيجه 91 سطر از اطلاعات اين جدول خواهد بود

حال اگر شرط Country ='uk' اضافه كنيم ، فقط اطلاعات مشتريان انگليس جواب خواهند بود كه به 7 سطر تقليل مي‌يابد.

select * from customers

where Country ='uk'

حال

select City,Country from customers

order by city

فقط ستونهاي نام شهر (city) و نام كشور (Country) را بر گردانده و بر اساس نام شهر مرتب ميكند. دستور بالا با دستور پايين هردو يك جواب را ميدهند :

select City,Country from customers

order by 1

كه 91 سطر بازگردانده خواهد شد . در نتيجه پرس و جو تعدادي سطر تكراري وجود دارد مانند شهر London كه اگر از كلمه Distinct‌ در Select استفاده كنيم اين سطرهاي تكراري حذف خواهد شد . select distinct City,Country from customers order by 1 و جواب 69 سطر خواهد بود. استفاده از توابع در Select 1- Count : تعداد سطرهاي بازگردانده شده توسط select را ميشمارد.

Select Count(*) from Customers where Country ='uk'

در اصل تعداد مشترياني را ميشمارد كه در كشور انگليس هستند. كه عدد 7 جواب است. 2- Sum : مجموع يك فيلد عددي را برمي‌گرداند. Select sum(Quantity) from [Order Details] where productid = 11 مجموع فيلد Quantity را براي فيلدهايي كه شماره محصول آنها ( Productid) برابر 11 است را محاسبه ميكند نكته 1 : در دستور select مي‌توان از اسم مستعار استفاده كرد ، يعني نام جديدي را براي يك ستون در نظر گرفت به عنوان مثال select قبل را به شكل زير بكار برد : Select sum(Quantity) as Sum_QTY from [Order Details] where productid = 11 كه Sum_QTY يك اسم مستعار براي مجموع است. استفاده از كلمه كليديas ‌اختياري است. نكته 2 : در دستور select هرگاه اسم فيلدي اسم خاص باشد و يا فاصله بين اسم باشد مثل Order Details كه فاصله بين اسم جدول است حتماُ از علامت براكت [] ميبايست استفاده كرد. نكته 3 : استفاده از group by : هنگامي كه از توابع count ‌ و Sum به همراه يك فيلد ديگر در دستور select استفاده مي‌شود از group by استفاده مي‌كنيم . به عنوان مثال دستور زير جمع مقادير فيلد Quantity را براي هر شماره محصول محاسبه ميكند . Select productid, sum(Quantity) as sum_qty from [Order Details] group by productid كه نتيجه مانند زير خواهد بود : productid sum_qty ———– ———– 61 603 3 328 32 297 6 301 41 981 64 740 9 95 12 344 در صورتيكه دستور ordr by 1 بعد از group by استفاده كنيم نتيجه بر اساس كد محصول مرتب خواهد شد. نكته 4 : دستور where مي تواند خود شامل يك دستور select باشد : select * from Products where ProductID in ( select distinct ProductID from [order details] where Quantity >70) order by ProductID تنها نكته اي كه مي بايست توجه كرد اين است كه نام فيلدي كه در شرط آورده مي شود حتما در دستور select آورده شود, به عبارت ديگر select درون شرط تنها يك ستون را مي بايست برگرداند . تمرين : با فرض اينكه دو جدول Products و order details داراي ستون (فيلد) يكسان ProductID هستند , يك دستور Select بنويسيد كه تمام فيلدهايي از Products را نشان دهد كه فيلد ProductID آن با ProductID جدول order details يكي باشد.؟ حل : Select pr.* From Products as pr , [order details] as od Where pr. ProductID = od. ProductID قابل به ذكر است كه بيش از 90% از كارهايي كه ما برروي جداول انجام مي دهيم با select و تركيبات آن انجام مي شود. لذا بدست آوردن تبحر در نوشتن select ها مي تواند شما را در تهيه برنامه ها ياري كند. 3- Min,max : بيشترين و كمترين مقدار فيلد را در بانك اطلاعاتي بدست مي دهد. Select min (Quantity) from [Order Details] 4- Top n : تعداد n سطر اول بانك اطلاعاتي را برمي گرداند. Select top 5 * from [Order Details] 5 سطر اول بانك را برمي گرداند. نكته 3 : در حالت بالا اگر مقدار سطر 5 و 6 يكي باشد فقط سطر 5 جواب خواهد بود براي گريز از اين حالت از شكل زير در اين دستور استفاده ميكنيم : Select top n with ties * From table 5- Into Select * from table1 into table2 اطلاعات table1 را به table2 كپي ميكند. البته table2 بايد از قبل وجود نداشته باشد. اين دستور خود table2 را ميسازد. دستور select قويترين و كاربردي ترين دستور در sql است كه خود ماهها نيازمند تمرين و آموزش است . براي اطلاعات بيشتر به books online خود Sql Server مراجع كنيد. دستور Delete براي حذف اطلاعات از يك بانك اطلاعاتي استفاده ميشود. شكل كلي دستور : Delete table1 Where شرط مثال : فرض كنيد جدول authors موجود باشد و فيلد كليد آن au_id باشد. براي حذف 10 سطر اول اين جدول از دستور زير استفاده مي كنيم : DELETE authors FROM (SELECT TOP 10 * FROM authors) AS t1 WHERE authors.au_id = t1.au_id دستور insert براي اضافه كردن اطلاعات به يك جدول از اين دستور استفاده ميشود. Insert into table1 (f1,f2,…) Values (v1,v2,…) كه f1,f2 نام فيلدها و v1,v2 مقادير آنها ميباشد. البته ميتوانيد مقادير را نتيجه يك select قرار داد. مثال : Insert into table1 Select top 10 From table2 مقدار 10 سطر اول را از table2 را در table1 درج ميكند. البته بايد تعداد فيلدها يكي باشد. در غير اينصورت از values استفاده كنيد.

معرفی SQL و دستورات عمومی آن توسط SQL ميتوان درون يك بانك اطلاعاتي پرس و جو كرده (Query) و نتيجه را برگرداند. بانك اطلاعاتي شامل آبجكتي به نام جدول (Table) ميباشد. ركوردها در بانكهاي اطلاعات در جداول ذخيره ميگردند. جدول شامل سطر و ستون ميباشند. در زير ميتوان يك جدول را مشاهده كرد : Last Name First Name Address City مثال: Select Last name from persons پر كاربرد ترين دستورات SQL شامل موارد زير است : SELECT استخراج يك داده از بانك اطلاعاتي UPDATE به روز رساني يك داده درون بانك DELETE پاك كردن يك داده از بانك اطلاعاتي INSERT وارد كردن يك داده جديد به بانك اطلاعاتي همچنين در SQL ميتوان داده هايي نيز تعريف كرد : CREATE TABLE ايجاد يك جدول جديد ALTER TABLE تغيير دادن يك جدول DROP TABLE پاك كردن يك جدول CREATE INDEX ايجاد يك انديس (كليد جستجو) DROP INDEX پاك كردن يك انديس SQL و Active Server Pages – ASP : SQL يكي از قسمتهاي خيلي مهم ASP ميباشد زيرا در ASP براي كار با بانكهاي اطلاعاتي از SQL استفاده ميشود. و توسط تكنولوژي ADO ميتوان از SQL در ASP استفاده كرد. دستور SELECT : SELECT column-name(s) FROM table-name مثال : نام جدول Persons است Last Name First Name Address City Hasani Ali Esfahan دستور Select همراه با شرط SELECT column FROM table WHERE column condition value عملگر ها در SQL: عملگر مفهوم = معادل بودن <> برابر نبودن > بزرگتر دستور DISTINCT (جداسازي) : SELECT DISTINCT column-name(s) FROM table-name مثال : نام جدول Order است Company Order Number sega 3412 ——————————————————————————– دستور Order By : براي مرتب كردن سطرها نام جدول Order است Company Order Number sega 3412 ABS Shop 5678 w3s 3212 W3S 6778 مثال : SELECT Company , OrderNumber دستور Insert : INSERT INTO Table-Name ( Column1 , Column2) VALUES مثال : DELETE FROM Person WHERE Lastname=’hasani’ نام جدول Persons است last name First name Adress city alian hasani NO 40 Esfahan Hasani Ali No 15 Tehran نتيجه : last name First name Adress city alian hasani NO 40 Esfahan SEGA W3S Trio ——————————————————————————– دسترسي به يك پايگاه داده از يك صفحه ASP : ١-ايجاد يك ADO Connection به يك پايگاه داده 2-باز كردن Connection پايگاه داده 3-ايجاد يك ADO Record Set 4-باز كردن Record set 5-گرفتن داده هايي كه نياز داريم از Record Set 6-بستن Record Set 7-بستن Connection ——————————————————————————– 1-ايجاد يك ADO Connection به يك پايگاه داده ١-1- روش DSN-LESS C:/InetPub/wwwroot/nor.mdb مسير فايل نمونه < % var conn=Server. CreateObject ( “ADODB. Connection”) Conn. Provider=” Microsoft . Jet . OLEDB.4.0” Conn.Open (“C:/InetPub/wwwroot/nor.mdb”) % > ——————————————————————————– 2- روش ODBC -2- روش ODBC : در اين روش ابتدا بايد يك ODBD Connection به Data Base ايجاد كنيم و سپس از طريق ADO به فايل DSN به طريق زير Connect كنيم. < % var conn=Server. CreateObject ——————————————————————————– ايجاد يك ODBC Connection به پايگاه داده MS Access : ١- وارد شدن به ODBC از Control Panel 2- انتخاب System DSN 3- كليك كردن روي دكمه ADD 4- انتخاب Microsoft Access Driver و كليك كردن روي دكمه Finish 5- در مرحله بعد كليك كردن بر روي دكمه Select و تعيين محل پايگاه داده 6- دادن يك نام در قسمت Data Source Name 7- كليك كردن روي دكمه OK براي اينكه قادر باشيم اطلاعات يك پايگاه داده را بخوانيم اطلاعات بايد ابتدا در Record Set ، Load شوند. بنابر اين بعد از ساختن يك Connection بايد يك Record Set ايجاد كنيم. مثال : نام Data Base = nor.mdb نام جدول = Customer C:/Inetpub/wwwroot/nor.mdb Data Base مسير فايل < % conn= Server. CreateObject ( “ADODB.Connection”) Connection ايجاد conn.Provider=”Micrisoft.Jet.OLEDB.4.0” conn . Open (“C:/WebData/ nor.mdb”) Connection بازكردن rs=Server. CreateObject (“ADODB.Recordset”) Record Set ايجاد rs. Open(“Customer”, conn) Record Set بازكردن % > در اين مثال تمام محتويات جدول Customer به rs ريخته ميشود. حال ميخواهيم در انتخاب محتوياتي از Customer كه ميخواهند به rs انتقال داده شوند از دستور SQL استفاده كنيم. ——————————————————————————– ساختن يك Connection و Record Set و به كار بردن SQL : < % set conn=Server. CreateObject (“ADODB .Connection” conn. Provider=”Microsoft.jet.OLEDB.4.0” conn. Open ( “C:/Inetpub/wwwroot/nor.mdb”) (Record Se ——————————————————————————– گرفتن داده هايي كه نياز داريم از Record Set : بعد از اينكه Record Set را باز كرديم ميتوانيم به داده هايي كه نياز داريم دسترسي داشته باشيم. مثال : دسترسي به فيلد name از جدول rs rs(name ——————————————————————————– چاپ داده ها : مثال : چاپ فيلد name از جدول rs Response.write(rs(n بستن Recordset و Connection : – براي بستن Recordset rs.close() – براي بستن Connection

 

خلاصه سازی داده ها هنگامی که دو جدول در يک پيوند يک به چند سهيم هستند. وسيله محرک Query مقاديری از سطر را از يک طرف برای ارتباط دادن سطرها در طرفهای ديگری تکرار می کند. بعضی مواقع آن دقيقاً چيزی است که شما می خواهيد، اما اغلب شما می خواهيد تکرار کردن سطرها را از چندين طريق دسته بندی يا خلاصه سازيد. در اين درس، ما به دو روش برای انجام آن که عبارتند از کليد واژه DISTINCT و شرط GROUP BY نگاه خواهيم کرد.

شناختن SELECT DISTINCT يکی از اهداف طرح پايگاه داده ارتباطی برداشتن وابستگی داده ها می باشد. اما بيشتر پايگاه داده به طور ضروری مقادير واقعی در چندين سطر را شامل خواهد شد. يک جدولی که شامل اطلاعات آدرس مشتری می باشد برای مثال احتمالاً کد ايالتی و کشوری برای چندين سطر خواهد داشت که نه اشتباه و نه تکراری می باشد. نظر به اينکه هر کد ايالتی نسبتی از يک مشتری می باشد. به همين نحو يک جدول از چندين جهت از يک ارتباط يک به چند ممکن است هر مقدار کليد خارجی معلوم که چندين بار تکرار شده را داشته باشد. آن برای يک ارتباط يکپارچه از پايگاه داده لازم می باشد. اگر چه اين تکرار می تواند بعضی مواقع نتايج Query را نامطلوب سازد. يک جدول مشتری با 1000 سطر با 90 درصد مشتری از کاليفرنيا، Query زير کد CA را 9000 بار خواهد باز گرداند که اصلاً يک نتيجه مفيدی نمی باشد. SELECT State From Customer کليد واژه Distinct در اين موقعيت شما را کمک می کند. Distinct که درست بعد از SELECT قرار می گيرد به SQL Server دستور داده که سطرهايی چندگانه در قرارگيری نتايج را حذف نمايد. بنابراين Query زير هر کد ايالتی را فقط يک بار باز می گرداند به طور وضوح ليستی که شما جستجو می کنيد. SELECT DISTINCT State From Customer راهنمايی: همتای کليد واژه Distinct ، All می باشد که SQL Server را برای بازگرداندن همه سطرها آگاه می سازد خواه آن واحد باشد يا خير. از موقعی که اين يک عملکرد پيش فرض از يک عبارت SELECT می باشد All به طور معمول استفاده نمی گردد. اما شما ممکن تصميم بگيريد به در برداشتن آن اگر ساختار دستور Query را بيشتر قابل فهم سازيد. استفاده کردن از SELECT DISTINCT کليد واژه Distinct می تواند در عبارت SQL از Query Distinct يا به وسيله تنظيمات Properties از Query مشخص گردد. ايجاد کردن Distinct Query با استفاده از قاب دياگرام 1- Query Designer را برای جدول Oils به وسيله کليک راست کردن نام جدول در قاب Details باز کرده روی جدول Open رفته و همه سطرهای بازگشتی را انتخاب می کنيم. 2- قاب دياگرام را به وسيله کليک کردن روی دکمه قاب دياگرام در نوار ابزار Query Designer نشان می دهيم. 3- دکمه Add Table را کليک می کنيم. Query Designer کادر محاوره ای Add Table را نشان می دهد. 4- Plantparts را در ليست جدول انتخاب می کنيم و سپس Add را کليک می کنيم. Query Designer جدول را به Query اضافه می کند. 5- Close را برای بستن کادر محاوره ای کليک می کنيم. 6- دکمه قاب SQL را در نوار ابزار Query Designer کليک می کنيم. قاب SQL ، Query Designer را نشان می دهد. 7- علامت * بعد از کليد واژه SELECT را حذف می کنيم. 8- دکمه قاب SQL را در نوار ابزار Query Designer کليک می کنيم (OK را اگر Query Designer يک متن خطا درباره ساختار دستور عبارت SELECT نشان می دهد کليک می کنيم). Query Designer قاب SQL را پنهان می سازد. مهم: زمانی که شما Query Designer را باز می کنيد حالت SQL پيش فرض معمولاً SELECT* می باشد. ستون ويژه در قاب دياگرام به سبب اينکه آنها به ليست ستون اضافه می شوند انتخاب می گردند. مايکروسافت اين را يک ويژگی در نظر می گيرد. 9- در قاب دياگرام فقط ستون Plantpart را از جدول Plantparts برای نشان دادن انتخاب می کنيم. 10- دکمه Run را برای اجرای مجدد Query کليک می کنيم. Query Designer هر مقدار Plantpart را چندين بار ليست می کند. 11- در يک ناحيه خالی از قاب دياگرام کليک راست کرده و Properties را انتخاب می کنيم. Query Designer کادر محاوره ای Properties را نشان می دهد. 12- گزينه مقادير Distinct را انتخاب می کنيم. 13- Close را برای بستن کادر محاوره ای کليک می کنيم. 14- دکمه Run را برای اجرای مجدد Query کليک می کنيم. Query Designer هر مقدار را فقط يک بار نشان می دهد.

شناختن GROUP BY کليد واژه Distinct امر می کند. SQL Server را به بازگرداندن سطرهای واحد نظر به اينکه شرط GROUP BY ، SQL Server را به ترکيب سطرها با مقادير يکسان در ستون يا ستونهای مشخص شده در شرط در داخل سطر تکی امر می کند. مهم: هر ستونی که در شرط GROUP BY شامل می باشد بايد در خروجی Query شامل گردد. شرط GROUP BY اغلب با يک aggregate Function استفاده می گردد. يک aggregate Function محاسبات در مجموعه از مقادير را به انجام می رساند و يک نتيجه تک مقداری را باز می گرداند. رايج ترين گزينه های به هم پيوسته استفاده شده در پرس و جوهایGROUP BY ، MIN می باشد که کوچکترين مقادير را در مجموعه باز می گرداند. MAX که بزرگترين مقادير در مجموعه را باز می گرداند و COUNT که تعدادی از مقادير را در يک مجموعه باز می گرداند. استفاده کردن از GROUP BY شرط GROUP BY می تواند مشخص شود با استفاده کردن از هر يک از قابها در Query Designer ، اما قابهای SQL و Grid بيشترين کنترل را فراهم می سازد. ايجاد کردن يک GROUP BY Query با استفاده از قاب Grid 1- قاب SQL را پنهان ساخته و قاب Grid را نشان می دهيم. 2- ستون OilName را برای Query اضافه می کنيم. 3- دکمه Group By را در نوار ابزار Query Designer کليک می کنيم. Query Designer يک ستون Group By برای شبکه اضافه می کند و هر دوی مقادير را برای Group By قرار می دهد. 4- سل Group By را برای تغيير دادن سطر OilName به Count تغيير می دهيم. 5- دکمه Run را برای اجرا مجدد Query کليک می کنيم. Query Designer تعدادی از Oils را برای هر PlantType نشان می دهد

استفاده کردن از اپراتورهای ويژه علاوه بر فرمت استاندارد برای يک شرط WHERE از ، SQL Server همچنين سه عملگر را پشتيبانی می کند: LIKE که اجازه می دهد به شما به فراهم ساختن مقدار نامشخص با استفاده از وايلد کارتهای نشان داده شده در جدول 2-13 و BETWEEN که اجازه می دهد به شما مشخص کردن يک محدوده از ارزشها و IN که اجازه می دهد به شما برای مشخص کردن يک مجموعه از مقادير. مثال معنی Wildcard LIKE 'a' که ارتباط می دهد at"" و "as" هر تک کاراکتر -اما نه "and"%'t'%ILKE که ارتباط می دهد "at" و bat"" و "Together" اما نه "Lucky" هر رشته از صفر يا چندين کاراکتر %LIKE '[a-c]at' که ارتباط می دهدCat"" و "bat" اما نه "fat" هر کاراکتر ويژه در داخل يک محدوده يا مجموعه []LIKE '[a-b]at' که ارتباط می دهدBat"" اما نه "Cat"LIKE '[^c]at' که ارتباط می دهد "Bat" و "fat" اما نه "Cat" هر کاراکتر ويژه که در داخل يک محدوده يا مجموعه نمی باشد [^] مشخص کردن يک شرط WHERE با استفاده از LIKE 1- شرط WHERE را در قاب SQL برای WHERE تغيير می دهيم. )% (Oil Name LIKE 'Rose' 2- دکمه Run را در نوار ابزار Query Designer برای اجرای Query کليک می کنيم. Query Designer همه سطرهايی که با Rose شروع می گردد را نشان می دهد. مشخص کردن يک شرط WHERE با استفاده از BETWEEN 1- شرط WHERE را در قاب SQL باWHERE(LEFT(Oil Name,1)BETWEEN A AND 'C') تغيير می دهيم. 2- دکمه Run را در نوار ابزار Query Designer برای اجرای Query کليک می کنيم. Query Designer همه سطرها که با A و B يا C شروع می گردد را نشان می دهد.

مشخص کردن يک شرط WHERE با استفاده از IN 1- شرط WHERE را در قاب SQL با WHERE (LEFT (OilName , 1) IN('G','M','V')) تغيير می دهيم. 2- دکمه Run را در نوار ابزار Query Designer برای اجرا Query کليک می کنيم. Query Designer ، 8 سطر را نشان می دهد. ترکيب کردن ملاک انتخابی علاوه بر مشخص کردن يک شرط WHERE با استفاده از عبارت Format شما می توانيد همچنين عبارات را با استفاده از عملگر منطقی OR يا AND ترکيب کنيد. يک شرط WHERE از فرمت FormatOR سطرهايی که به ملاک مربوط می گردند خواهد بازگرداند، نظر به اينکه يک شرط WHERE از And Format سطرهايی که به هر دو ملاکها مربوط می گردند را باز خواهد گرداند.

شناخت عبارت INSERT ساختار دستور عبارت Insert شبيه به عبارت Select می باشد، بيشترين شکل مبنای آن عبارت است از: INSERT [INTO] Table-or-View [(Column-List)] VALUES (Value-List) هر عبارت Insert می تواند يک جدول يا نما منفرد را به هنگام سازد. زمانی که شما از عبارت Insert برای به هنگام سازی يک نما استفاده می کنيد شما بايد آگاه باشيد از محدوديتهای زير: View نبايد شامل يک تابع به هم پيوسته مانند COUNT يا AVG باشد. View نبايد شامل Top ، GROUP BY ، UNION يا DISTINCT باشد. View نبايد شامل يک ستون محاسبه شده باشد. View بايد يک جدول را در شرط From باز گرداند. عبارت Insert ستونهاي يک جدول منفرد را فقط به هنگام می سازد. ليست ستون در عبارت Insert اختياری می باشد. اگر آن فراهم نگردد عبارت Insert بايد شامل مقاديری برای همه ستونها در جدول يا نما باشد و آنها بايد به همان ترتيب به عنوان ستونهايی در جدول يا نما فراهم شوند. اگر چه شما می توانيد از کليدهای ويژه DEFAULT برای مشخص کردن مقادير پيش فرض برای يک سطر استفاده کنيد. زمانی که ليست ستون گنجانده می شود. آن يک فرمت شبيه از ليست ستون در عبارت Select می گيرد: يک ليستی از نامهای ستون که با کاما جدا شده است. از زمانی که يک عبارت Insert می تواند يک سطر را فقط برای يک جدول اضافه کند، شما معمولاً نياز به استفاده کردن مشخصه نام جدول برای نام ستون نخواهيد داشت. استفاده کردن از عبارت INSERT يک عبارت Insert می تواند با استفاده کردن از قاب Grid برای مشخص کردن ستونها يا با استفاده کردن قاب SQL برای وارد کردن مستقيم عبارت ايجاد گردد. درج کردن سطرها با استفاده از قاب Grid قاب Grid احتمالاً آسانترين راه برای ايجاد يک عبارت Insert می باشد از زمانی که ياد آوردن هر ساختار دستور مورد درخواست شما نباشد. درج کردن يک سطر با استفاده از قاب Grid پوشه Tables را از پايگاه داده Aromatherapy راهبری کرده، جدول Oils را در قاب Details کليک راست می کنيم. در زير منوی Open Table رفته و Query را انتخاب می کنيم. Query Designer همه چهار قاب نشان داده شده را باز می کند.

ايجاد كردن جداول و تغییر دادنشان در محيط SQL Server ميكروسافت، در هر پايگاه داده مرتبط، اطلاعاتي در داخل جداول سازماندهي مي شوند بر طبق ترتيب سطرها و ستونها كه داده ها را براي شئی های تکی ذخيره می کند. در اين درس، شما مي آموزيد كه چگونه يك جدول جديد را ايجاد كنيد و معين كنيد ستونهايي كه آن جدول در بردارد. راهنمايي: در نظر گرفتن محتويات جدول به عنوان يك شبكه (Grid) مانند يك صفحه گسترده ايده آل مي باشد. اما اين موضوع مهم مي باشد به تشخيص اينكه ركوردها در يك جدول نظم دروني ندارند. ايده هاي Previous و Next در يك ركورد جدول به كار برده نمي شوند. اگر شما نياز به انجام عملياتهاي متوالي نداشته باشيد، شما مي توانيد به وسيله ای به نام Cursor آن را انجام دهيد. يك ماهيتي كه به يك سطر ويژه در يك مجموعه از ركوردها اشاره مي كند. در مورد Cursor در درس 27 بحث خواهيم كرد.

شرح ستون توانايی اضافه کردن يک شرح برای يک ستون در enterprise Manager در 2000 SQL Server جديد می باشد که بخشی از عامليت جديد است که به طور extended Properties شناخته می شود. مايکروسافت مقداری از خصوصيات گسترده شده را از قبيل Column description به عنوان بخشی از نصب Server استاندارد ايجاد کرده است. شما می توانيد به طور کلی خصوصيات گسترده شده را برای ذخيره اطلاعات ويژه سايت يا اطلاعات ويژه کاربردی در حدود شئی های پايگاه داده ايجاد کنيد. extended Properties نام کاربر تعريف شده و يک مقدار دارد که مقاديری از يک extended Properties مقادير sql – variant می باشد که می تواند شامل بيش از 7500 بايت از داده ها باشد. شما می توانيد extended Properties چندگانه را برای هر شئی با استفاده از روشهای ذخيره شده تعريف کنيد. برای اطلاعات بيشتر در مورد روشهای ذخيره شده (Stored Procedures) به درس 28 رجوع کنيد. Precision و Scale (دقت و مقياس) دقت يک ارزش عددي مقدار ماكزيمم از رقمهاي decimal است كه ارزش آن را نشان مي دهد. براي سمت چپ و راست از نقطه Decimal . مقياس يک ارزش عددی رقمهای سمت راست از نقطه Decimal مي باشد. براي مثال، مقدار عددي 311 . 3647 يك دقت 7 دارد (مجموع شماره رقمها) و يك مقياس 3 (رقمهاي سمت راست از نقطه Decimal) را دارا مي باشد. آن مهم مي باشد كه بدانيم دقت و مقياس ارزش يك عدد بر روي طول يك ستون تأثير نمي گذارد. نوع داده طول ستون را تعيين مي كند. دقت و مقياس تعيين مي كند كه چگونه SQL Server داده هاي ذخيره شده در ستونها را تفسير مي كند. اضافه كردن يك ستون Identity به جدول 1- در يك سل خالي در ستون Column Name كليك مي كنيم.Myidentity را تايپ كرده و سپسTab را فشار مي دهيم. SQL Server ، char را به عنوان يك نوع داده پيشنهاد مي كند. 2- نوع داده ها به decimal تغيير مي دهيم. SQL Server طول ستون را به 9 تغيير داده و فيلدهاي Identity و Scale و Precision را تأييد مي كند. 3- Allow Nulls را تيك مي كنيم. Nulls ارزش Nulls يك نوع خاصي از يك ارزش در تكنولوژي رابطه اي مي باشد كه استفاده مي شود براي نشان دادن اينكه يك ارزش ناپيدا يا غير موجود مي باشد استفاده كردن از Nulls قدري پيچيده و مسئله ساز و قطعاً مورد بحث مي باشد. 4- در سل Description و Sample Identity Column را تايپ مي كنيم. 5- فيلد Identity را به Yes تغيير مي دهيم (نه براي Replication)SQL Server براي هر دوي از فيلد Identity Seed و فيلد Increment Identity مقدار 1 را پيشنهاد می دهد. ارزشهاي Identity زماني كه شما خصوصيات Identity يك ستون را تنظيم مي كنيد، شما به SQL Server مي گوييد كه يك مقدار را در داخل ستون كه به طور واحد هر سطر را مشخص مي كند قرار دهد. نوع داده انتخاب شده ماهيت دقيق از ستون را تعيين مي كند. ستونهاي Identity مي توانند نوع داده هايي مانند int و Smallint و tinyint يا decimal داشته باشند. زماني كه SQL Server يك سطر را در داخل يك جدول كه داراي يك ستون Identity است قرار مي دهد. آن به طور خودكار ارزشي براي ستون مبني بر ارزش استفاده شده اخير (كه با Identity Seed شروع مي شود) و Identity Increment مشخص شده زماني كه جدول ايجاد شده بود ايجاد مي كند. براي مثال، اگر يك ستون Identity به عنوان يك Small int با Identity Seed ، 50 و يک Identity Increment ، 5 تعريف شود اولين سطر عدد 50 و دومين سطر 55 و سومين سطر 60 و غيره تخصيص داده می شود فقط يک ستون در يک جدول می تواند تنظيمات Identity Property را داشته باشد.

اضافه کردن ستون GUID به جدول 1- در يك سل خالي در ستون Column Nameكليك کرده، My Guid را تايپ کرده و سپس Tab را فشار می دهيم. SQL Server ، نوع داده char را پيشنهاد می دهد. 2- نوع داده را به Uniqueidentifier را تغيير می دهيم. SQL Server طول ستون را به 16 تغيير داده و فيلد IsrowGuid را تأييد می کند. 3- در سل Description ، Sample Guid تايپ می کنيم. 4- IsrowGuid را به Yes تغيير می دهيم. SQL Server يک مقدار پيش فرض به Newid( ) می دهد. GUIDS Guid که از GloballyUniqueIdentifier گرفته شده، يک مقادير باينری (1 و 0) 16 بايتی می باشد که هيچ کامپيوتر ديگری در دنيا نخواهد مقدار آن را توليد کند. نوع داده uniqueidentifier برای ذخيره کردن Guids استفاده می شود. SQL Server به طور خودکار مقادير Guid را از همان راهی که مقادير Identity ايجاد می شود، فراهم نمی کند. زيرا يک جدول می تواند شامل Guids چندگانه باشد، اما فقط يک Identity منحصر به فرد باشد. اگر چه، تابع NEWID که SQL Server آن را به صورت پيش فرض در نظر می گيرد زمانی که خصوصيات IsrowGuid ، Yes می شود. يک Guid جديد بر خواهد گشت زمانی که سطر قرار داده می شود. مديريت جداول اگر چه "Best Practice" امر می کند که طراحی پايگاه داده تان بايد ثابت باشد قبل از اينکه شما پياده سازی را شروع کنيد. خوشبختانه SQL Server به انجام رسانی وظايف نگهداری را آسان می سازد. تغيير دادن ستونها شما می توانيد مجدد Table Designer را برای يک جدول به وسيله کليک راست کردن نام جدول در قاب Details باز کنيد و Design Table را از منوی Context انتخاب کنيد. همان موقعی که Table Designer باز می شود شما می توانيد خصوصيات ستونهای موجود را تغيير دهيد آنها را حذف و يا ستون جديدی را اضافه کنيد. تغيير نام يک ستون 1- پوشه Tables را برای پايگاه داده Aromatherapy در درخت Console انتخاب می کنيم. SQL Server يک ليستی از جداول در قاب Details را نشان می دهد. 2- جدول 5 Lesson را در قاب Details کليک راست کرده و Design Table را انتخاب می کنيم. SQL Server ، Table Designer را باز می کند. 3- Mychar را در سل Column Name انتخاب و MyCharacter را تايپ می کنيم. SQL Server ، Column Name را تغيير می دهد. 4- دکمه Save را در نوار ابزار Table Designer کليک کرده و تغييرات را ذخيره می سازيم. برداشتن يک ستون 1- ستون Mydate را به وسيله کليک کردن روی gray Boy در سمت چپ از Column Name انتخاب می کنيم. 2- کليد Delete را فشار می دهيم. SQL Server ستون را برمی دارد. 3- کليد Save را برای ذخيره کردن تغييرات کليک می کنيم. 4- پنجره Table Designer را می بنديم. تغيير دادن جداول به طور کلی برای تغيير تعريف ستونهای يک جدول، Enterprise Manager تغيير نام دادن جداول را آسان می سازد و جداول را از پايگاه داده حذف می کند. تغيير نام يک جدول 1- پوشه Table را در پايگاه داده Aromatherapy در درخت Console راهبری می کنيم. SQL Server يک ليستی از جداول در قاب Details نشان می دهد. 2- جدول 5 Lesson را در قاب Details کليک راست کرده و Rename را انتخاب می کنيم. 3- New Lesson 5 را تايپ و Enter را فشار می دهيم. SQL Server کادر محاوره ای Rename را نشان می دهد که به شما اخطار می کند که تغيير در نام جدول هر رابط برای آن را در شئی های ديگر، باطل خواهد کرد. 4- View Dependencies را برای نشان دادن هر شئی که ممکن است به وسيله تغييرات تأثير يابد را کليک می کنيم. SQL Server کادر محاوره ای Dependencies را باز می کند. 5- Close را برای مرخص کردن کادر محاوره ای کليک می کنيم. 6- Yes را در کادر محاوره ای Rename برای تأييد تغيير نام کليک می کنيم. SQL Server نشان می دهد يک متنی را که تکميل موفقيت آميز تغيير نام را تأييد می کند. برداشتن يک جدول 1- New Lesson 5 را در قاب Details انتخاب می کنيم. 2- کليد Delete را فشار می دهيم. SQL Server کادر محاوره ای Drop Object را نشان می دهد. راهنمايی: شما می توانيد دکمه Show Dependencies را برای نشان دادن هر Objects که متأثر خواهد شد به وسيله حذف جدول کليک کنيد. 3- Drop All را کليک می کنيم. SQL Server جدول را از پايگاه داده برمی دارد. مهم: زمانی که شما يک جدول را حذف می کنيد، جدول و همه داده هايش به طور دائمی از پايگاه داده برداشته می شود و تنها راه برای بازگرداندن آن نسخه پشتيبان پايگاه داده می باشد.

ايجاد کردن شئی های جدول در درسهای گذشته، شما آموختيد که چگونه خصوصيات گوناگون از قبيل مقادير پيش فرض و Check Constraints برای ستونهای خاص از يک جدول تخصيص دهيم. بعضی مواقع اگر چه، يک نوع خاص از ستون در چندين جدول مختلف استفاده می گردد. در اين وضعيت، آن اغلب مفيد می باشد به ايجاد Properties در يک جای جداگانه به طوری که آنها را برای هر جدول به کار ببريم. پيش فرضها، نقشها و انواع داده تعريف شده کاربر مکانيزمی را برای ايجاد و نگهداری اين شئی ها در يک مکان جداگانه فراهم می آورند. برای مثال شما يک مدل پايگاه داده برای جوابگويی به ارزيابی مشتری می سازيد. شما در ابتدا تصميم می گيريد که مقدار پيش فرض برای هر سؤالی که جواب داده نشده بايد Unknown"" شوند. اگر شما يک پيش فرض ايجاد کنيد و پيش فرضها را برای ستون مناسب پيوند دهيد. شما می توانيد بعداً پيش فرض را به Unanswered تغيير دهيد. بدون هيچ تغييری هر ستون، آن پيش فرض را استفاده می کند. شناخت پيش فرضها توابع پيش فرض از همان راهی که خصوصيات پيش فرض که شما مشخص می کنيد زمانی که شما يک ستون در Table Designer ايجاد می کنيد آنها مقاديری هستند که به طور خودکار به وسيله SQL Server تخصيص داده می شوند. اگر کاربر يک مقدار را زمانی که سطری را ايجاد می کند مشخص نکند. اگر چه پيش فرض، شئی های سطح پايگاه داده می باشند که می تواند برای چندين ستونها به کار برده شوند. ايجادکردن پيش فرضها از موقعی که پيش فرض، شئی های مستقل در داخل پايگاه داده هستند، شئی بايد پيش فرض را ايجاد کند قبل از اينکه شئی بتواند آن را برای يک ستون جدول متصل سازد. ايجاد کردن يک پيش فرض 1- پوشه Defaults را از پايگاه داده Aromatherapy از درختConsole جستجو می کنيم. SQL Server يک ليستی از Default ها را در قالب Details نشان می دهد. (چيزی در پايگاه داده Sample وجود ندارد). 2- دکمه Newرا کليک کرده، SQL Server کادر محاوه اي Default Properties را نشان می دهد. 3- در فيلدName ، Default Unknown را تايپ مي کنيم. 4- "Unknown" را در فيلد Value تايپ می کنيم. 5- OK را کليک کرده،SQL Server پيش فرض را ايجاد می کند.

شناخت نقشها نقشها مانند پيش فرضها سطوح شئی های پايگاه داده می باشند که می تواند برای ستونها در جداول چندگانه به کار برده شوند. يک نقش Check Constraint موجود می باشد که مشخص می کند مقادير داده ها در يک ستون مورد قبول می باشند، اما استفاده از آن بيشتر محدود شده است. يک ستون می تواند چندين Check Constraintداشته باشد که برای آن به کار برده می شود. راهنمايی: مايکروسافت نقشها و توصيه ها را که با Check Constraint جايگزين می شود را درست نمی داند. اگر چه نقشها هنوز جايگاهشان را در پايگاه داده هایSQL Server دارند از زمانی که فقط يک وظيفه بتواند برای نوع داده هايی که به وسيله SQL Server تعريف شده به کار برده شود. برخلاف Check Constraint ، يک نقش نمی تواند مبنايی برای يک ستون به طور مستقيم باشد. در عوض، مقاديری که يک نقش به کار می برد به نقشی که در يک متغيری که فرمت@Variable Name مي گيرد داده می شود. در مورد متغيرها در Detail در فصل 24 بحث خواهيم کرد. ايجاد کردن نقشها از زمانی که نقشها مانند Defaults مستقل از شئی های پايگاه داده می باشند، شما بايد آنها را قبل از اينکه شما بتوانيد آنها را برای يک ستون در جدول به کار ببريد ايجاد کنيد. ايجاد يک نقش 1- پوشه نقش را از پايگاه داده در درخت Console راهبری کرده SQL Server يک ليستی از نقشها در پايگاه داده نشان می دهد. (ليست در پايگاه داده Sample خالی می باشد) 2- دکمه New را کليک کردهSQL Server کادر محاوره ای را باز می کند. 3- Sample Rule را به عنوان نام نقش تايپ می کنيم. 4- LEN(@Fldalue)>3 را به عنوان متن نقش تايپ می کنيم. راهنمايی: به خاطر داشته باشيد LEN يک تابعTransact SQL می باشد که تعدادی از کاراکترها را در يک متن رشته ای برمی گرداند و اينکه @ قبل از يک بر چسب عبارتTransact SQL يک متغيــر را نشان می دهد، يک مقدار که برای عبارت داده می شود. بنابراين در اين حالت نقش Trueمی گردد اگر طول ستون بزرگتر از 3 باشد. 5-OK را کليک کرده، SQL Server کادر محاوره ای Rule Properties را می بندد و نقش را ايجاد می کند.

منابع:

www.sqlserver.persianblog.com

www.iritn.com/?action=show&type=news&id=5062

www.macromediax.com/learn/archive.asp?id=87

www.irandevelopers.com/article.asp?id=288

 


gl/l (781)

رفتن به محتوا

 

gl/l (781)

بیمه اتومبیل – بيمه شخص ثالث

توضيحات مهم در مورد بيمه شخص ثالث انتخاب نوع ديه بعهده مقصر حادثه است و ارزانترين نوع ديه دشتر مي باشد. چنانچه حادثه و فوت هر دو در ماههاي حرام (شامل : رجب ، ذيقعده ، ذيخجه و محرم) اتفاق افتد يك سوم به ديه فوت اضافه مي شود در اين صورت جنانچه ديه كامل ده ميليون تومان باشد ديه در ماه حرام حدود سيزده و نيم ميليون تومان خواهد گرديد . به همين علت خريد بيمه نامه با پوشش جاني هشت ميليون تومان براي خسارت كافي نمي باشد و به بيمه گذاران محترم توصيه مي شود با خريد پوشش مازاد سقف يك ديه كامل در ماه حرام و يا بيشتر از آن را در نظر داشته باشند . هر يك از كارتهاي بيمه شخص ثالث داراي 4 برش خسارت مي باشد كه در هنگام تصادف يكي از آنها از بيمه نامه مقصر جدا گرديده و در پرونده خسارتي مربوطه ضبط مي گردد و در صورت حذف يك برش اعطاي تخفيف عدم خسارت براي سال بعد منتفي مي گردد . ارائه سابقه بيمه اي با كسر 2 برش 20% جريمه تعداد خسارت را در هنگام تمديد سال بعد در پي خواهد داشت و كسر 3 برش 40% و كسر هر 4 برش موجب اعمال 60% جريمه تعدد خسارت خواهد بود . 4. تخفيف عدم خسارت در بيمه نامه هاي ثالث قانوني و نيز بيمه نامه هاي داراي تعهدات مازاد طبق جدول ذيل محاسبه و اعطا مي گردد :
سال بيمه سال اول سال سوم سال چهارم سال پنجم سال ششم سال هفتم و پس از آن

در صد تخفيف

تخفيفات ثالث قانوني 5% 10% 15% 15% 15% 15%

تخفيف مازاد 5% 10% 15% 25% 35% 50%

 چنانچه طرفين حادثه تمايل به دريافت خسارت فوري و بدون مراجعه به دادگاه را اشته باشند مي توانند با ارائه مدارك انتظامي و پزشكي قانوني به بيمه گر مراجعه و تا 85% غرامت وارده را بصورت توافقي دريافت نمايند .

قابل توجه بيمه گذاران گرامي : لطفا در هنگام خريد بيمه نامه ابتدا يكي از موارد ذيل را انتخاب نموده و سپس پيشنهاد صدور بيمه نامه شخص ثالث را تكميل فرمائيد .

گزينه الف : تعهدات قانوني جاني (بدني) : 000/000/80 ريال            مالي :          000/000/2 ريالجبران خسارت جاني و مالي بيش از تعهدات مندرج در اينگونه بيمه نامه ها بعهده بيمه گذار مي باشد.

گزينه ب : تعهدات قانوني به همراه مازاد جاني (بدني350000000 ريال

 مالي :          000/000/10 ريال

تعهدات جاني حدود يك ديه كامل در ماههاي حرام و احتمالا خسارات جاني سال آينده را جبران مي نمايد.

گزينه ج : تعهدات قانوني به همراه مازاد جاني (بدني) :000/000/400 ريال مالي : 000/000/20 ريال   يا  000/000/30 ريال

حق بيمه شخص ثالث براي تعهدات مالي 000/000/10 ريال و تعهدات جاني 000/000/350 ريال

وسائط نقليه سواري شخصي كمتر از 4 سيلندر :  000/233/1 ريال 4 سيلندر (پيكان ، پرايد ، رنو، هيلمن) : 000/540/1 ريال 4 سيلندر به استثنا رديف بالا :  000/806/1 ريال 6 سيلندر به بالا  000.063.2 : ريال

لازم به ذكر است حق بيمه تعهدات سرنشين طبق درخواست بيمه گذار به مبالغ مذكور اضافه مي گردد و در عين حال چنانچه بيمه گذاران محترم متقاضي تعهدات مالي و جاني بيشتر مي باشند حق بيمه هاي مربوطه به تناسب تعهدات مورد نظر محاسبه و اعلام مي گردد .

بیمه اتومبیل – بيمه تعهدات سرنشين

از آنجا كه طبق بند الف و ج ماده 2 قانون بيمه شخص ثالث افرادي مانند بيمه گذار مالك ، و يا راننده وسيله نقليه وسيله مسئول حادثه و همسر ، پدر و مادر ، اولاد و اجداد تحت تكفل بيمه گذار و يا راننده (وسيله مقصر حادثه) در صورتيكه سرنشين وسيله نقليه مذكور باشند ، شخص ثالث محسوب نمي گردد،  بنابراين خسارتي از محل بيمه نامه شخص ثالث به افراد مذكور تعلق نمي گيرد . در اين گونه موارد غرامت جاني و بدني وارد به اين اشخاص از محل تعهدات سرنشين ، (و تاسقف تعهد سرنشين مندرج در متن بيمه نامه ) قابل جبران مي باشد كه شامل فوت و نقص عضو و هزينه هاي پزشكي مي گردد .عموما تعهدات سرنشين همراه با بيمه نامه شخص ثالث و در يك كارت بيمه نامه عرضه مي گردد و نيازي به خريد بيمه نامه جداگانه نمي باشد . ضمنا به كليه بيمه گذاران محترم توصيه مي گردد با توجه به ماهيت نعهدات سرنشين و خسارات قابل جبران با اين تعهدات به شرح فوق ، ‌نسبت به خريد تعهدات قابل قبول و مورد نظر خويش اقدام نمايند به گونه اي كه به هنگام نياز بيمه گر نسبت به جبران خسارات و غذامتهاي سنگين اقدام نمايد .

توضيحات مهم در مورد بيمه تعهدات سرنشين بر اي رسيدگي به پرونده خسارت سرنشين ، ذينفع موظف است حداكثر تا مدت 45 روز مراتب خسارت و حادثه را به بيمه گر اعلام نمايد .خسارت سرنشين از لحظه اي كه مصدوم يا متوفي قدم در ركاب اتومبيل گذاشته تا لحظه اي كه از اتومبيل پياده نشده است را مشمول مي گردد . در صورتيكه مصدوم تحت درمان قرار گيرد هزينه هاي پزشكي وي پس از تاييد توسط پزشك معتمد شركت بيمه حداكثر تا ميزان تعهدات بيمه نامه براي هزينه هاي پزشكي كه معادل يك دهم تعهدات فوت و نقص عضو مي باشد قابل پرداخت خواهد بود . غرامت فوت حداكثر تا سقف تعيين شده در بيمه نامه پرداخت مي شود و غرامت نقص عضو به ميزان مندرج در شرايط عمومي بيمه نامه و با نظر پزشك معتمد شركت پرداخت خواهد گرديد و حداكثر پرداخت براي چند نقص عضو نمي تواند از ميزان تعهدات سرنشين مندرج در بيمه نامه بيشتر باشد . چنانچه تعداد افراد داخل وسيله نقليه  در زمان وقوع حادثه بيش از ظرفيت مندرج در بيمه نامه باشد خسارت به نسبت ظرفيت به مصدومين و متوفيات پرداخت مي گردد . لذا از دارندگان و رانندگان مقدم انواع وسائط نقليه مصرا تقاضا مي شود از طوار نمودن افراد اضافه بر ظرفيت وسيله نقليه خود شديدا خودداري نمايند تا ضمن جلوگيري از هر گونه تشديد خطر و ضرر و زيان براي اتومبيل خود ، در مواقع جبران خسارت توسط بيمه گر با مشكل مزبور روبرو نگردند

مدارك مورد نياز پروند ه هاي خسارت سرنشين  صورتجلسه اوليه پاسگاه انتظامي و كروكي افسر كاردان فني  گزارشهاي تكميلي از قبيل : گزارش پاسگاه و نظريه كارشناس رسمي دادگستري تصوير مصدق گواهينامه راننده حين حادثه تصوير اسناد مالكيت اتومبيل زيانديده برش بيمه نامه شخص ثالث مقصر حادثه گواهي انحصار وراثت و قيم نامه در صورت داشتن صغير

بیمه اتومبیل – بيمه بدنه اتومبيل

بيمه بدنه اتومبيل جبران كننده خسارات ناشي از حوادثي است كه براي اتومبيل مورد بيمه اتفاق مي افتد و بطور معمول و در بيمه نامه هاي عادي شامل سه خطر : حادثه ، آتش سوزي و دزدي كلي‌ مي باشد.

حادثهحادثه عبارت است از تصادف دو اتومبيل با يكديگر و يا برخورد اتومبيل مورد بيمه با جسم ثابت يا متحرك و يا برخورد شي ديگري با اتومبيل مورد بيمه و يا واژگوني و سقوط و انحراف مورد بيمه در اثر حوادث رانندگي

آتش سوزيآتش سوزي ناشي از صاعقه و انفجار نيز از خطرات تحت پوشش بيمه بدنه مي باشند و چنانچه اتومبيل مورد بيمه دچار حريق شود خسارت آن قابل جبران مي باشد ولي چنانچه خسارت وارد به وسائل و دستگاههاي الكتريكي اتومبيل ناشي از كار آنها باشد قابل جبران نيست .

دزدي كليهمانطوريكه از نام آن استنباط مي شود سرقت اتومبيل و يا وسائل اضافي آن كلا سرقت شود و ديگر كشف نگردد و يا آنكه اتومبيل به سرقت رفته كشف گرديده و پس از كشف مشخص شود لوازمي از آن به سرقت رفته باشد و يا در حين سرقت خساراتي به اتومبيل مورد بيمه وارد آيد .

خطرات تبعي و تكميليهمانگونه كه ذكر گرديد خطرات ديگري در بيمه نامه بدنه اتومبيل تحت پوشش قرار مي گيرد كه در بيمه نامه هاي معمولي جزو خطرات اصلي بيمه شده نمي باشد اما بيمه گذار مي تواند با پرداخت حق بيمه اي اندك پوششهاي تكميلي مورد نظر خويش را دريافت نموده و ضمن تامين رضايت خاطر خويش ، موجبات بهره مندي از خدمات ارزنده اين شركت را براي خود فراهم نمايد .

انواع پوششهاي تکميلي سرقت درجاي قطعات و لوازم وسيله نقليه چنانچه لوازم اتومبيل (بدون سرقت كلي خود اتومبيل) در حال توقف دزديده شود سرقت درجا (جزئي) محسوب مي گردد و همانگونه كه قبلا گفته شد اين خسارت تحت پوشش خطرات اصلي قابل جبران نمي باشد در اين صورت بيمه گذار مي تواند هنگام صدور بيمه نامه درخواست پوشش سرقت درجا براي لوازم معيني مانند (راديو پخش ، رينگ ، لاستيك و…) را بنمايد كه پس از بازديد كارشناس با پرداخت حق بيمه بسيار جزئي قطعات و لوازم مورد نظر تحت پوشش بيمه سرقت درجا قرار خواهد گرفت .لازم به ذكر است ارزش مجموع لوازم و قطعاتي كه تحت پوشش سرقت درجا قرار مي گيرند از 20% كل سرمايه (اتومبيل مورد بيمه) تجاوز نخواهد كرد .

 شكست شيشه به تنهاييبا درخواست بيمه گذار و پرداخت حق بيمه جزئي جبران خسارت ناشي از شكست شيشه به تنهايي و بغير از خطرات اصلي مانند شكست بواسطه تغيير دما و متراكم شدن هوا در داخل وسيله نقليه و يا پرتاب سنگ تحت پوشش خطرات تكميلي بوده و قابل جبران مي باشد .

 غرامت ايام تعميرات در صورتيكه وسيله نقليه بيمه شده جهت انجام تعميرات و بازسازي و انجام كارشناسي براي مدتي الزاما در تعميرگاه متوقف شود در اين صورت جبران هزينه هاي اياب و ذهاب و عدم استفاده از اتومبيل آسيب ديده در مدت كار مفيد روي آن به عهده بيمه گر مي باشد و اين پوشش تكميلي با پرداخت حق بيمه اي اندك به هنگام صدور بيمه تحت پوشش قرار  مي گيرد و بيمه گذار در اين راستا نيز از خدمات بيمه اي مورد نظر خويش بهره مند مي گردد .لازم به ذكر است حداكثر تعهدات بيمه گر براي اين پوشش تكميلي 30 روز بوده و توقف مفيد در تعميرگاه ، زمان مورد توافق بيمه گر و بيمه گذار و مورد تاييد كارشناس بيمه گر است كه از آغاز عمليات تعمير و بازسازي تا پايان آن بطول خواهد انجاميد . اما غرامت سه روز اول ايام تعميرات بعنوان فرانشيز كسر خواهد گرديد .

 نوسانات قيمت با توجه به اينكه ارزش اتومبيل مورد بيمه ممكن است در اثر شرايط بازار در طول مدت اعتبار بيمه نامه افزايش پيدا كرده و اتومبيل مورد بيمه در هنگام حادثه بيشتر از مبلغ بيمه شده در روز شروع بيمه نامه ارزش داشته باشد مي توان با خريد اين پوشش و بدون اعمال ماده ده قانون بيمه خسارت را نشبت به ارزش واقعي روز دريافت نمود . لازم به ذكر است كه نوسانات قيمت فقط در مورد خسارات جزئي قابل پوشش مي باشد. بنابراين از بيمه گذاران محترم و هموطنان گرامي دعوت بعمل مي آيد چنانچه در مدت اعتبار بيمه نامه بدنه خود با افزايش ارزش اتومبيل خود مواجه گرديدند جهت افزايش سرمايه به بيمه گر خويش مراجعه نمايند و اقدامات لازم را به انجام رسانند .

 بلاياي طبيعيبا درخواست بيمه گزار و پرداخت حق بيمه مختصر خطرات ناشي از (سيل ، زمين لرزه ، آتشفشان) نيز مي تواند تحت پوشش بيمه بدنه اتومبيل قرار گيرد .

 خطرات ناشي از مواد شيمياييجبران خسارت ناشي از اسيد و رنگ و مواد شيميايي روي بدنه اتومبيل نيز بادرخواست بيمه گذار و پرداخت حق بيمه مختصر مي تواند بعنوان پوشش تكميلي به خطرات بيمه بدنه اتومبيل اضافه گردد .

توضيحات مهم در مورد بيمه بدنه اتومبيل مورد بيمه بايستي به قيمت روز بيمه شود تا بيمه گر با وصول حق بيمه واقعي زيانهاي جزئي و كلي وارده را به نحو مطلوب جبران نمايد . بدين ترتيب پيشنهاد مي شود كه وسيله نقليه حتما مطابق با قيمت روز به همراه لوازم اضافي منصوبه بر روي آن به رويت كارشناس بيمه گر رسيده و تحت پوشش بيمه قرار گيرد . لازم است در مواردي كه عامل خسارت و بعبارت ديگر مقصر حادثه عير از بيمه گذار است از هر گونه مصالحه با وي خودداري شود تا بيمه گر بتواند پس از پرداخت خسارت ، به مقصرين حادثه مراحعه نمايد . بديهي است سازش با مقصر حادثه از سوي بيمه گذار ، به منزله گذشت وي از خسارت مي باشد. در خسارت بيمه بدنه مبلغي از كل خسارت بعنوان فرانشيز به عهده بيمه گذار مي باشد ، كه اين مبلغ در حادثه و آتش سوزي حداقل 10% و در سرقت جزئي و كلي 20% كل خسارت خواهد بود.  چنانچه حادثه و خسارت اعلام شده مقصر ثالث شناخته شده و قابل پيگيري و بازيافت خسارت داشته باشد فرانشيز حادثه به نصف تقليل خواهد يافت . در صورت سرقت مورد بيمه موضوع را بي درنگ به مقامات انتظامي اطلاع داده و پس از آن فورا با جمع آوري و ارائه مدارك و مستندات مورد نياز مراتب را به بيمه گر منعكس نمائيد.

تخفيف عدم خسارت در بيمه هاي بدنهدر صورتيكه بيمه گذار يكسال يا بيشتر پس از خريد بيمه نامه بدنه خسارتي نداشته باشد ژف تخفيفاتي بشرح ذيل به وي تعلق خواهد گرفت . يك سال عدم خسارت : 25% تخفيف دو سال عدم خسارت : 35% تخفيف سه سال عدم خسارت : 45% تخفيف چهار سال عدم خسارت و پس از آن : 60% تخفيف

مدارك مورد نياز براي دريافت خسارت بدنه تكميل و تاييد فرم اعلام خسارت بيمه بدنه. گزارش پاسگاه انتظامي (براي خسارتهاي برون شهري). كروكي افسر كاردان فني و گزارش مقامات انتظامي (مسؤل رسيدگي به حادثه). برگهاي بازجويي رانندگان مقصر و زيانديده )براي خسارتهايي كه داراي مقصر حادثه مي باشند(. گزارش پاسگاه به دادگاه (براي خسارتهايي كه داراي مقصر حادثه مي باشند). برگ تامين دليل و راي دادگاه (براي خسارتهايي كه داراي مقصر حادثه مي باشند). تصوير گواهينامه راننده حين حادثه. اصل و فتوكپي بيمه نامه بدنه. فاكتور لوازم تعويضي. فاكتور هزينه هاي نجات و حمل و انتقال. گزارش آتش نشاني براي خسارتهاي ناشي از آتش سوزي. گزارشات اعلام سرقت به اداره آگاهي براي خسارتهاي ناشي از سرقت. گواهي عدم كشف اتومبيل سرقتي از اداره آگاهي. تصوير اسناد مالكيت مورد بيمه. صورتجلسه كشف خودرو براي اتومبيلهاي سرقتي كشف شده .

در صورت انتقال مالكيت وسيله نقليه به هر يك از عناوين حقوقي به ديگري ، بيمه گذار موظف است بلافاصله مراتب انتقال را به صورت كتبي به شركت بيمه اطلاع دهد تا انتقال بيمه نامه به نام مالك جديد و يا انتقال بيمه نامه قبلي به اتومبيل خريداري شده بعدي مورد بيمه گر قرار گيرد و بيمه نامه مجددا اعتبار يابد .در صورت عدم اطلاع به شركت بيمه ، از لحظه انتقال اتومبيل به ديگري بيمه نامه به حالت معلق درخواهد آمد و شركت بيمه تعهدي در جبران خسارت نخواهد داشت

بیمه اشخاص – بيمه عمر

بيمه هاي عمر بطور كلي در حال حاضر به دو طريق عرضه مي شوند :

 بيمه هاي عمربا پوشش صرفا خطر فوت :در اينگونه  بيمه ها هدف تامين افراد خانواده بعد از فوت شخص بيمه شده مي باشد .

 بيمه هاي عمر پس اندازي :در اينگونه بيمه ها هدف تامين افراد خانواده بعد از فوت و تامين پس انداز آينده شخص بيمه شده مي باشد كه علاوه بر تامين خطر فوت جنبه پس اندازي نيز دارد . در كليه اين بيمه نامه ها ، بيمه گذار بايد ابتدا مبلغ سرمايه اي كه مي خواهد در قبال آن بيمه شود و همچنين استفاده كنندگان از سرمايه بيمه در صورت فوت يا حيات بيمه شده را مشخص نمايد .

دسته اول شامل انواع زيل مي باشد : بيمه عمر زماني بيمه تمام عمر بيمه تمام عمر با محدوديت پرداخت حق بيمه  بيمه عمر تامين آينده فرزندان بيمه عمر مانده بدهکار

دسته دوم شامل انواع ذيل مي باشد : بيمه عمر و پس انداز بيمه مهريه بيمه تامين جهيزيه

بيمه عمر و پس انداز

در اين بيمه چنانچه بيمه شده در خلال مدت بيمه فوت نمايد در صورتيكه حق بيمه ها تا تاريخ فوت پرداخت شده باشد سرمايه مندرج در بيمه نامه باضافه سرما يه اي كه تا تاريخ فوت از محل مشاركت در منافع تامين شده است به ذينفع پرداخت خواهد شد و چنانچه اين بيمه نامه تا پايان مدت ادامه يابد سرمايه مندرج در بيمه نامه باضافه سرمايه اضافي كه از محل مشاركت در منافع تامين شده است به ذينفع پرداخت خواهد شد .در صورت تمايل در پايان مدت بيمه نامه سرمايه موضوع بيمه مي تواند بصورت مستمري ماهانه محاسبه و به بيمه گذار پرداخت گردد .توجه 1 : اين بيمه نامه پس از گذشت و پرداخت حداقل 6 ماه حق بيمه داراي ارزش بازخورد مي باشد.توجه 2 : بيمه گذار مي تواند بعد از گذشت حداقل دو سال از شروع بيمه نامه از محل پس انداز خود وام دريافت نمايد

حق بيمه ماهانه برخي سنين و مدتها براي سرمايه 000/000/10 ريال
سن / مدت 5 سال 10 سال 15 سال

عمر و پس انداز با پوشش تكميلي عمر و پس انداز با پوشش تكميلي عمر و پس انداز با پوشش تكميلي

20 600/121 000/124 700/43 900/44 400/20 00/21

30 700/121 700/124 900/43 300/45 700/20 600/21

40 400/122 000/126 900/44 500/46 100/22 100/23

50 500/124 300/129 700/47 900/49 900/25 400/27

60 100/129 600/129 600/53 100/54 – –

65 400/132 900/132 – – – –

مثال : فرد 30 ساله اي خود را براي مدت 15 سال در قبال سرمايه ده ميليون ريال با پرداخت حق بيمه سالانه 600/236 ريال ، بيمه عمر و پس انداز مي نمايد .در صورت فوت اين شخص در اثناي مدت بيمه و يا در صورت حيات بيمه شده در انقضاء مدت مبلغ ده ميليون ريال باضافه سرمايه اضافي كه از محل مشاركت در منافع تامين شده است به ذينفع پرداخت خواهد شد .

بيمه مهريه

بيمه نامه مهريه تضميني مطمئن براي پرداخت تمام يا قسمتي از مهريه و پشتيباني مالي مناسب است كه طوجه مي تواند از مزاياي آن به شرح زير بهره مند شود . در صورت حيات زوج در پايان مدت بيمه ، سرمايه اصلي بيمه نامه به صورت يكجا و يا مستمري به زوجه پرداخت مي گردد . در صورت از كارافتادگي دائم و كامل زوج در طول مدت بيمه ، بيمه گذار از پرداخت اقساط بعدي حق بيمه تا پايان مدت بيمه معاف شده و تعهدات بيمه گر كماكان در موعد مقرر انجام خواهد گرفت . در صورت فوت بيمه شده در طول مدت بيمه سرمايه اصلي بيمه نامه به زوجه پرداخت خواهد شد . در صورت فوت بيمه شده بر اثر حادثه دو برابر سرمايه اصلي بيمه نامه به زوجه پرداخت خواهد گرديد . چنانچه زوجه بعد از گذشت حداقل 6 ماه از تاريخ شروع بيمه نامه و پرداخت حق بيمه مربوطه توسط بيمه گذار و قبل از پايان مدت بيمه مطلقه گردد ذخيره پس اندازي بيمه نامه تا تاريخ پرداخت حق بيمه به وي پرداخت خواهد شد . زوجه به ميزان 85% در منافع حاصل  از عمليات بيمه گري در اين بخش سهيم بوده و در صورت تشكيل منافع مزبور ، سرمايه اصلي بيمه نامه به اضافه سرمايه اي كه از محل مشاركت در منافع ايجاد شده است به وي پرداخت خواهد شد . زوجه مي تواند پس از گذشت حداقل دو سال از شروع بيمه و پرداخت مستمر حق بيمه مربوط و با موافقت بيمه گذار از محل ذخيره پس اندازي بيمه نامه تقاضاي وام نمايد . در صورت فوت زوجه در طول مدت اعتبار بيمه نامه ( پس از گذشت حداقل 6 ماه از تاريخ شروع بيمه نامه و پرداخت حق بيمه مربوطه) ارزش بازخريد بيمه نامه در وجه بيمه گذار پرداخت خواهد شد .شرايط بيمه مهريه : حق بيمه يكجا – سالانه و يا ماهانه براساس سرمايه انتخابي و با توجه به سن بيمه شده و مدت بيمه نامه تعيين مي شود به عنوان مثال حق بيمه ماهانه برخي از سنين و مدت ها براي سرمايه 000/000/10 ريال در جدول شماره ذيل نشان داده شده است .

حق بيمه ماهانه بيمه مهريه براي برخي از سنين و مدتها براي سرمايه 000/000/10 ريال
سن بيمه شده 5 سال (به ريال) 10 سال (به ريال) 15 سال (به ريال)

مدت بيمه

20 000/124 900/44 200/21

30 700/124 300/45 600/21

40 000/126 500/46 100/23

50 300/129 900/49 400/27

60 600/129 100/54 –

65 500/500/1 – –

 در صورت تمايل بيمه گذار ، پرداخت حق بيمه مي تواند به صورت سالانه يا يكجا و بشرح جدول 2 و 3 انجام گيرد .

حق بيمه ماهانه بيمه مهريه براي برخي از سنين و مدتها براي سرمايه 000/000/10 ريال
سن بيمه شده 5 سال (به ريال) 10 سال (به ريال) 15 سال (به ريال)

مدت بيمه

20 900/401/1 200/510 100/242

30 200/410/1 100/515 400/247

40 800/424/1 400/529 800/265

50 600/462/1 100/569 100/316

60 400/464/1 000/619 –

65 500/500/1 – –

حق بيمه يكجا براي برخي از سنين و مدتها براي سرمايه 000/000/10 ريال
مدت بيمه 5 سال (به ريال) 10 سال (به ريال) 15 سال (به ريال)

20 600/124/5 200/608/2 700/363/1

30 500/127/5 200/617/2 700/379/1

40 100/144/5 600/660/2 000/449/1

50 800/193/5 000/783/2 700/633/1

60 700/299/5 900/019/3 –

65 000/371/5 – –

 بيمه گذار مي تواند سرمايه اصلي بيمه نامه را جداكثر تا مبلغ پانصد ميليون ريال (000/000/500 ريال ) انتخاب نمايد .در اينصورت حق بيمه ماهانه ارقام جدول فوق به نسبت سرمايه انتخابي افزايش مي يابد .

بيمه تامين هزينه جهيزيه

در اين نوع بيمه نامه بيمه گذار و بيمه شده پدر يا مادر دختر و يا در صورت عدم وجود آنان هر شخص ديگري است كه علاقمند به تامين آينده دختر بوده و استفاده كننده در صورت فوت و يا حيات بيمه شده دختري است كه بيمه نامه به نفع او صادر شده است .مزاياي بيمه تامين هزينه جهيزيه بيمه نامه با هدف  تامين سرمايه جهت تهيه جهيزيه فرزندان اثاث خانواده مي باشد . هر گاه بيمه شده در طول مدت بيمه نامه فوت يا دچار از كار افتادگي دائم و كامل گردد (پوششهاي تكميلي) از آن تاريخ تا پايان مدت بيمه نامه حق بيمه اي دريافت نشده ، ليكن كماكان سرمايه بيمه نامه در پايان مدت به استفاده مننده پرداخت مي شود و جنانچه فوت بيمه شده ناشي از حادثه باشد دو برابر سرمايه در پايان مدت پرداخت خواهد شد . در صورتيكه استفاده كننده بيمه نامه (دختر) در فاصله فوت بيمه شده تا پايان مدت بيمه ازدواج نمايد سرمايه بيمه نامه در زمان اطدواج به وي پرداخت خواهد شد . بيمه گذار مي تواند در طول مدت قرارداد دختر ديگر خود را به جاي استفاده كننده قبلي جايگزين نمايد . چنانچه استفاده كننده در طول مدت بيمه فوت نمايد با نظر بيمه گذار يكي از دو روش زير عمل مي گردد :الف ) بيمه نامه فسخ شده و ذخيره پس اندازي بيمه نامه حداقل به ميزان حق بيمه هاي دريافتي مسترد مي گردد .ب) با جايگزين شدن استفاده كننده ديگري به انتخاب بيمه گذار ، بيمه نامه ادامه مي يابد .شرايط بيمه تامين هزينه جهيزيه سرمايه مندرج در بيمه نامه در پايان مدت فقط به شخص استفاده كننده پرداخت خواهد شد . چنانچه بيمه شده در قيد حيات باشد و استفاده كننده قبل از پايان مدت بيمه ازدواج نمايد در صورت درخواست مبلغ ذخيره پس اندازي بيمه نامه به وي پرداخت مي شود در غير اينصورت به شرط ادامه پرداخت اقساط ، سرمايه مورد بيمه در پايان مدت به استفاده كننده پرداخت خواهد شد . در صورت انصراف بيمه گذار از ادامه بيمه ، بيمه نامه داراي ارزش بازخريدي نبوده و به يكي از دو روش زير عمل مي گردد :- چنانچه حق بيمه حداقل شش ماه پرداخت شده باشد بيمه نامه با سرمايه مخفف (معادل ذخيره پس اندازي) تا پايان مدت ادامه مي يابد .- اگر حق بيمه كمتر از شش ماه پرداخت شده باشد بيمه نامه بدون هيچگونه تشريفاتي باطل است و حق بيمه هاي دريافتي از بيمه گذار قابل استرداد نخواهد بود .نحوه پرداخت حق بيمه تامين هزينه جهيزيهحق بيمه ، بيمه نامه هزينه جهيزيه براساس سرمايه انتخابي و با توجه به بيمه شده و مدت بيمه نامه تعيين مي شود

 بيمه گذار مي تواند سرمايه اصلي بيمه نامه را حداكثر تا مبلغ پانصد ميليون ريال (000/000/500 ريال) انتخاب نمايد . در اسن صورت حق ييمه هاي جدول فوق به نسبت سرمايه انتخابي افزايش مي يابد .

بيمه عمر زماني

در اين نوع بيمه چنانچه بيمه شده در خلال مدت بيمه فوت كند و حق بيمه ها تا تاريح فوت پرداخت شده باشد سرمايه مندرج ذر بيمه نامه به استفاده كننده پرداخت خواهد شد ولي اگر بيمه شده در پايان مدت در قيد حيات باشد بيمه گر تعهدي  نخواهد داشت و حق بيمه ها قابل برگشت نيست . امتياز اين بيمه ناچيز بودن حق بيمه آن مي باشد .مثال : شخص 30 ساله اي براي مدت 5 سال خود را در قبال سرمايه ده ميليون ريال با حق بيمه سالانه 56000 ريال بيمه عمر زماني مي كند . اگر اين شخص دراثناي اين مدت (5 سال) فوت نمايد مبلغ ده ميليون ريال به استفاده كنندگانيكه در بيمه نامه مشخص گرديده پرداخت مي شود .نمونه جدول حق بيمه سالانه براي سرمايه
مدت / سن 1 2 5 10

20 900/47 300/48 100/49 000/50

30 000/53 700/53 000/56 500/60

40 500/75 200/77 700/82 300/93

50 800/129 000/134 300/147 400/172

توجه : در بيمه هاي عمر زماني انفرادي سن شخص بيمه شده باضافه مدت بيمه نبايد  از 70 سال تجاوز نمايد .

بيمه تمام عمر

مدت اين بيمه نامحدود مي باشد . بيمه گر در ازا دريافت حق بيمه بطور مادام العمر متعهد مي شود كه هر زمان و به هر علت بيمه شده فوت كند سرمايه مندرج در بيمه نامه را با اضافه سرمايه اي كه از محل مشاركت در منافع تامين شده به استفاده كننده بپردازد . 

نمونه جدول حق بيمه سالانه براي سرمايه 000/000/10 ريال
سن 20 30 40 50 60

حق بيمه 000/113 700/147 700/210 900/322 400/526

مثال : شخص 50 ساله اي خود را در قبال ده ميليون ريال با حق بيمه سالانه 900/322 ريال بيمه تمام عمر مي كند . اين شخص در هر زماني فوت كند مبلغ ده ميليون ريال به بازماندگاني كه در بيمه نامه مشخص گرديده پرداخت مي شود .

بيمه تمام عمر با محدوديت پرداخت حق بيمه

در اين نوع بيمه ، بيمه گذار براي مدت معين 15 تا 20 سال حق بيمه مي پردازد و پس از پايان آن مدت ، پرداخت حق بيمه قطع مي شود ولي بيمه شده مادام العمر بيمه بوده و در هر زمان كه فوت نمايد سرمايه بيمه عمر به استفاده كننده پرداخت خواهد شد .امتياز اين نوع بيمه اين است كه بيمه گذار حق بيمه گزار حق بيمه هاي مربوطه را در هز زمان اشتغال به كار كه درآمد بيشتري دارد پرداخته و هنگام بازنشستگي يا عدم توانايي كار كردن و كم شدن درآمد پرداخت حق بيمه قطع مي شود اما پوشش بيمه اي مادام العمر وجود دارد .

نمونه جدول حق بيمه سالانه براي سرمايه 000/000/10 ريال
سن / مدت 15 20

20 800/160 100/142

30 500/209 000/184

40 100/290 600/254

50 800/415 100/369

مثال : شخص 40 ساله اي خود را در قبال مبلغ ده ميليون ريال بيمه تمام عمر با محدوديت پرداخت حق بيمه براي مدت 15 سال بيمه مي كند اين شخص فقط براي مدت فوق الذكر حق بيمه سالانه 100/290 ريال را پرداخت مي نمايد ولي هر زمان فوت كند سرمايه ده ميليون ريال به استفاده كننده پرداخت خواهد شد .

بيمه عمر مانده بدهكار

افرادي كه از مراكز مختلف مانند بانك ها وام دريافت مي كنند چنانچه در طول مدت وام فوت نمايند ، بيمه گر بقيه اقساط وام را از تاريخ فوت تا پايان مدت وام يكجا در وجه موسسه وام دهنده و يا استفاده كننده اي كه در بيمه نامه قيد شده باشد پرداخت مي نمايد . امتياز اين بيمه نامه اين است كه حق بيمه اين نوع بيمه بسيار نازل بوده در صورتيكه پرداخت حق بيمه سالانه باشد مدت پرداخت حق بيمه ،‌ دو سوم مدت وام است .

نمونه جدول حق بيمه سالانه براي وام 000/000/10 ريال
سن/ مدت وام 5 10 15 20

  3 7 10 13

20 570/26 640/26 960/26 830/27

30 450/30 390/31 380/33 910/35

40 200/46 880/48 780/53 850/59

50 550/84 620/91 700/103 320/118

60 960/177 600/196 – –

مثال : شخصي به سن 30 سال مبلغ ده ميليون ريال وام دريافتي خود را براي مدت 10 سال با حق بيمه سالانه 390 /21  ريال بيمه عمر مانده بدهكار مي كند . اين شخص متعهد است تا مدت هفت سال حق بيمه فوق الذكر را بپردازد . در صورت فوق بيمه شده در طي مدت 10 سال مبلغ مانده بدهكار بشرح زير قابل پرداخت مي باشد . به فرض اينكه اين فرد پس از مدت 30 ماه فوت كند تعهد بيمه گر عبارتست از : كل مدت وام : 120=12*10 مدت باقيمانده وام : 90=30-120 تعهد بيمه گر : 000/500/7=90*000/000/10  توجه 1 : در بيمه عمر مانده بدهكار سن شخص بيمه شده باضافه مدت بيمه نبايد از 70 سال تجاوز نمايد .توجه 2 : بيمه هاي عمر زماني و عمر مانده بدهكار را ميتوان در قالب قراردادهاي گروهي نيز منعقد نمود كه در اينصورت نرخ قرارداد مزبور براساس ميانگين سني افراد تحت پوشش بيمه محاسبه و تعيين خواهد گرديد . قابل توجه است كه در نظر گرفتن ميانگين سني در يك قرارداد جمعي موجب تخفيف در نرخ حق بيمه و بالنتيجه كاهش مبلغ حق بيمه خواهد شد .

بيمه عمر تامين آتيه فرزندان

در اين نوع بيمه سرپرست خانواده خود را به نفع فرزندان زير 18 سال بيمه مي كند . چنانچه بيمه شده در طي مدت بيمه فوت كند بيمه گر متعهد است كه تا سن 18 سالگي كوچكترين فرزند بيمه شده ، مستمري مربوطه را پرداخت نمايد .

امتياز اين بيمه اين است كه مدت پرداخت حق بيمه (مدت بيمه نامه) و مبلغ حق بيمه ناچيز مي باشد .

نمونه جدول حق بيمه سالانه براي 000/300 ريال مستمري ماهانه
سن/ مدت بيمه نامه 5 10 15

3 7 10  

20 – – 900/44

30 700/31 400/49 800/73

40 400/66 200/106 900/160

50 000/155 800/245 600/376

مثال : پدري 30 ساله داراي فرزندي با سن 3 سال مي باشد. اين شخص مي تواند خود را براي مدت 15 سال با مستمري ماهانه 000/300 ريال بيمه تامين فرزندان نمايد . چنانچه فرد مذكور بعد از گذشت 4 سال از بيمه نامه فوت نمايد بيمه ايران براي مدت 11 سال بطور ماهانه مبلغ 000/300 ريال به فرزند بيمه شده پرداخت خواهد نمود . حق بيمه قابل پرداخت 800/73 ريال بطور سالانه مي باشد كه براي مدت 10 سال بايد پرداخت نمايد .

بيمه حوادث

موضوع و محور اين بيمه سانحه و حادثه اي است كه مي تواند منجر به فوت ، نقص عضو و از كار افتادگي دائم كلي و يا جزئي و از كار افتادگي موقت ،‌جراحت و صدمات بدني و هزينه هاي پزشكي گردد .موضوع بيمه حوادث تامين و پرداخت غرامت معين در صورت فوت بيمه شده يا نقص عضو  و از كار افتادگي و جبران هزينه هاي درماني ناشي از وقوع حوادث مشمول بيمه است . خطر فوت و نقص عضو به عنوان پوشش هاي اصلي در بيمه هاي حوادث مي باشد و خطرات از كار افتادگي دائم ، از كار افتادگي موقت و بستري در بيمارستان و هزينه هاي پزشكي ناشي از صدمات و جراحات به عنوان خطرات تبعي قرار دارند . بيمه هاي حوادث اكثرا "" به صورت پوشش خطرات ناشي از حوادث در تمام اوقات (24 ساعت شبانه روز) و در هر مكان و يا زمان در طول مدت بيمه نامه بوده و شامل خطرات شغلي ، حرفه اي ، ورزشي ، ماموريت و مسافرت و … مي گردد .انواع بيمه حوادث عبارتند از : بيمه حوادث گروهي بيمه حوادث انفرادي بيمه حوادث خانواده

بيمه حوادث گروهي

بيمه حوادث گروهي براي تعداد بيش از ده نفر صادر شده و شرايط آن با توجه به نياز بيمه گذار تنظيم مي گردد كه به اهم آن اشاره مي شود : بيمه حوادث 24 ساعته بيمه حوادث ناشي از كار و حرفه بيمه حوادث ايام ماموريت بيمه حوادث ورزشي بيمه حوادث توريستي و مسافرتي بيمه حوادث تحصيلي

بيمه حوادث انفرادي

در اين نوع بيمه شخص مي تواند خود را در قبال حوادث 24 ساعته شغلي و غير شغلي و يا خطرات شخصي براي مدت يكسال بيمه نمايد . حق بيمه در اين بيمه نامه براساس شغل افراد تعيين مي گردد و جهت تامين اين منظور پنج گروه شغلي از كم خطرتر تا خطرناكترين شغل تعيين مي گردد كه جدول نرخ آن بشرح زير مي باشد .طبقه يك : اين طبقه شامل اشخاصي كه داراي كار اداري و دفتري و همچنين افرادي كه در دفتر كار خود به عرضه خدمات مي پردازد مي گردد . طبقه دوم : افرادي كه علاوه بر استفاده از نيروي فكري با دستشان نيز كار مي كنند ليكن مار آنها با ماشين آلات صنعتي نخواهد بود از قبيل پزشكان عكاسان و انبارداران طبقه سوم : افرادي متخصص و يا نيمه متخصص ك همعمولا با ماشين آلات و ادوات صنعتي كار مي كند مانند : كشاورزان ، رانندگان وسائط نقليه سبك ، كارگران ساختماني طبقه چهارم : افرادي كه با ماشين آلات و ادوات صنعتي پرخطر كار مي كنند و يا نوع كار آنها پرخطر مي باشد از قبيل كارگران غير ماهر صنعتي ، پرسكار فلز ، دكل بند ، ماموران آتش نشاني

طبقه پنجم : افرادي كه در فعاليت روزمره خود با بيشترين خطر روبرو هستند از قبيل خلبانان ، كارگران معادن زيرزميني مثال : جهت اطلاع بيشتر از نحوه محاسبه و ميزان حق بيمه جدول حق بيمه يكساله طبقات مختلف شغلي براي سرمايه 000/000/10 ريال بابت فوت و نقص عضو و 000/000/1 ريال بابت جبران هزينه هاي پزشكي ناشي از حادثه بشرح ذيل اعلام مي گردد .
طبقه شغلي يك دو سه چهار پنج

حق بيمه 000/20 ريال 000/26 ريال 000/37 ريال 000/53 ريال 000/65 ريال

بيمه حوادث خانواده

اين بيمه نامه كه طرحي جديد در راستاي ارائه حدمات بهينه به هموطنان گرامي مي باشد كليه افراد خانواده را در مقابل حوادث (كه شرح آن ابتدا آمده است) در تمام ساعات شبانه روز داخل و خارج از كشور با حق بيمه بسيار ناچيز بيمه مي نمايد . مزاياي بيمه نامه خانواده عبارتند از : پوشش غرامت فوت و نقص عضو جهت هر يك از اعضاء خانواده  تا مبلغ 000/000/10 ريال جبران هزينه هاي پزشكي ناشي از حادثه براي كل اعضاء خانواده مجموعا تا مبلغ 000/000/1 ريال  حق بيمه سالانه جهت سرپرست خانواده و همسر هر يك مبلغ 000/10 ريال و هر يك از فرزندان زير 18 سال مبلغ 5000 ريال مي باشد . پدر بزرگ ها ، مادر بزرگ ها و فرزندان بالاي 18 سال خانواده نيز مي توانند با پرداخت حق بيمه سالانه 000/10 ريال جزو بيمه شدگان بيمه نامه حوادث خانواده قرار گيرند .

بيمه درمان گروهي

كليه كاركنان و اعضاي خانواده تحت تكلف كاركنان سازمانها ، موسسات و واحدهاي صنعتي به موجب آئين نامه هاي مصوب شوارايعالي بيمه تحت پوشش بيمه هاي مازاد درماني قرار گرفته و مي توانند از مزاياي اين گونه بيمه نامه ها در بخش جبران هزينه هاي  بستري و جراحي در بيمارستان و مراكز جراحي محدود و پاراكلينيكي ها استفاده نمايند . تعهدات اين نوع بيمه از طريق توافق سازمان بيمه‌گذار و شرکت بيمه معين مي‌شوند و براساس قرارداد في‌مابين کارکنان بيمه‌گذار و خانواده آنها مي‌توانند از خدمات پزشکي سرپائي (ويزيت) ، اعمال جراحي و آزمايشگاهي و ساير موارد بهره‌مند شوند.بيمه ايران طي قراردادهاي متعددي با تعداد کثيري از بيمارستان‌ها – درمانگاه‌ها – راديولوژي‌ها و ساير مراکز درماني و پزشکي و آزمايشگاهي و تعداد بسياري از بهترين پزشکان در سطح کشور امکان خدمات درماني مناسبي را براي بيمه‌شدگان خود ايجاد نموده است که بيمه‌شدگان مي‌‌توانند بامراجعه به شعب بيمه ايران در سراسرکشور ضمن کسب اطلاعات لازم از شرايط قرارداد گروهي آگاه و ازخدمات مطلوب بيمه‌هاي درمان بيمه ايران بهره‌مند شوند. جهت کسب اطلاعات بيشتر مي‌توانيد با مراجع زير تماس حاصل فرمائيد :

1-  معاونت اجرائي بيمه‌هاي اشخاص بيمه ايران      5-887231902-  مديريت بيمه‌هاي اشخاص بيمه ايران       339147013-  شعب بيمه ايران درسراسر کشور4-  روابط عمومي بيمه ايران     88954674-88959232  

بيمه حوادث خارج از کشور

بيمه مسافرت به خارج از كشوراين بيمه نامه كه براي اولين بار در ايران توسط شركت سهامي بيمه ايران ارائه مي گردد اشخاصي كه قصد مسافرت به خارج از كشور را دارند تحت پوشش بيمه قرار مي دهد و اعتبار آن در خارج از كشور بوده و كليه خدمات موضوع اين بيمه نامه با توجه به قرارداد في مابين مطابق با شرايط عمومي توسط شبكه بين المللي شركت كمك رساني آكسا تضمين و ارائه مي گردد . همچنين خسارتهاي وارده در محل و به ارز قابل پرداخت مي باشد .مزاياي بيمه نامه مسافرت به خارج از كشور با احتساب موارد استثنائات و شرايط مندرج در بيمه نامه عبارتند از : پرداخت هزينه هاي درماني ، جراحي ، داروخانه و بيمارستان جهت حوادث و بيماريهايي كه در طول مسافرت بروز نمايد تا مبلغ 000/50 يورو  پرداخت هزينه هاي فوريتهاي دندانپزشكي تا مبلغ 150يورو پذيرش و انتقال پزشكي به نزديكترين بيمارستان و يا بازگرداندن بيمار به ايران تحت نظارت پزشكي پرداخت هزينه هاي دعاوي حقوقي تا 1000 يورو طبق شرايط بيمه نامه راهنمايي و كمك رساني در سرقت يا مفقود شدن مدارك مسافرتي بازگرداندن كودكان به ايران در صورت فوت يا بستري شدن بيمه شده بازگرداندن جسد به ايران در صورت فوت بيمه شده در طول مسافرت پرداخت هزينه هاي عزيمت همراه به بالين بيمه شده بستري در بيمارستان انتقال پيامهاي فوري و اضطراري بيمه شده بازگشت پيش بيني نشده به دليل مسائل پزشكي يا بيماري بستگان بيمه شده در صورتيكه نتواند از بليط اوليه جهت بازگشت استفاده نمايد . ارسال دارو از كشور مبدا به كشوري كه بيمه شده در آن بستري است . استرداد بار مسافر در صورت فقدان يا اشتباه مسير بار چنانچه  بار كنترل شده مسافر تا 12 ساعت به بيمه شده تحويل نگردد ، هزينه خريدهاي اضطراري تا مبلغ 200 يورو و در صورتيكه اين تاخير به بيش از 48 ساعت منجر شود حداكثر تا مبلغ 800 يورو.در صورت مفقود شدن يا به سرقت رفتن مدارك مهم مسافرتي از قبيل گذرنامه ، ويزا و… ارائه اطلاعات لازم در مورد چگونگي اقدامهاي قانوني براي جاريگزيني آنها . پرداخت هزينه هاي ديدار اضطراري هر فرد به درخواست بيمه گذار از مبدا ايران شامل يك فقره بليط دو طرفه و مخارج اقامت تا سقف روزانه 60 يورو براي حداكثر 15 روز متوالي (مشروز بر آنكه بيمه گذار بيش از 10 روز متوالي در بيمارستان بستري شود .)

بیمه مسئولیت

بيمه مسئوليت حمل و نقل

بيمه مسئوليت متصديان حمل و نقل بين المللي بر اساس كنوانسيون C.M.R براساس شرايط اين نوع بيمه ، مسئوليت مدني شركتهاي حمل و نقل بين المللي مطابق كنوانسيون بين المللي C.M.R تحت پوشش بيمه اي قرار مي گيرد .  در گذشته اين نوع بيمه نامه فقط توسط بيمه گذاران خارجي ارائه مي گرديد و در همين ارتباط ارز قابل توجهي از كشور خارج مي شد ، شركت سهامي بيمه ايران در سال 1366 و براساس سياستهاي دولت اسلامي و در جهت مقابله با فشارهاي اقتصادي بيگانگان طرح بيمه اي فوق را برطيق پول رايح كشور (ريال) به اجراء درآورد و در عين برتري كيفي خدمات بر بيمه نامه هاي خارجي ، اكثريت شركتهاي حمل و نقل بين المللي كشور را تحت پوشش بيمه اي خود در آورده است .بيمه مسئوليت متصديان حمل و نقل زميني (داخلي(در اين بيمه نامه ، مسئوليت مدني شركتهاي حمل و نقل زميني داخلي (بنگاههاي حمل و نقل داخلي) در برابر صاحبان كالا مطابق انون تجارت و شرايط بارنامه هاي صادره تحت پوشش بيمه اي قرار مي گيرند .

بيمه مسئوليت متصديان حمل و نقل هوايياين بيمه نامه مسئوليت مدني متصديان حمل و نقل هوايي را در برابر صاحبان كالا يا ذوي الحقوق آنان بر اساس شرايط بارنامه هاي حمل و نقل هوايي صادره و كنوانسيون ورشو تحت پوشش قرار مي دهد .

قرارداد تضمين تعهدات شركتهاي حمل و نقل بين الملليمطابق اين فرارداد ، تعهدات شركتهاي حمل و نقل بين المللي در برابر گمرك ايران در رابطه با حقوق و عوارض گمركي عمليات حمل و نقل كالا و خودرو تحت پوشش بيمه اي قرار مي گيرد . بيمه ايران با اجراي طرح بيمه اي ياد شده سهم عمده اي در حل مشكلات شركتهاي حمل و نقل بين المللي و صاحبان خودروهاي ورود ، خروج و عبور موقت ابفا نموده است ، اجراي اين طرح توسط بيمه ايران موجب توسعه صنعت حمل و نقل كالا ، صنعت توريسم و گردشگري در كشور گرديده كه مستقيما در توسعه اقتصادي و سياسي كشور تاثير گذار بوده است .

بيمه مسئوليت كارفرما در برابر كاركنان

اين بيمه نامه خسارتهاي بدني ناشي از غفلت يا سهل انگاري كارفرما را كه براي كاركنان وي در حين كاربوجود مي آيد تحت پوشش بيمه اي قرار مي دهد . خسارتهاي مشمول بيمه :شامل هزينه هاي پزشكي ، غرامت فوت و نقص عضو ، جبران غرامت روزانه ايام بيكاري و مطالبات سازمان تامين اجتماعي از كارفرما مي باشد .(بيمه ايران اخذ بيمه نامه ياد شده را براي كليه كارفرمايان مشمول قانون كار لازم و ضروري مي داند)

بيمه مسئوليت سازمانهاي دولتي

شركت سهامي بيمه ايران براي اولين بار طرح بيمه مسئوليت مدني وزارت آموزش و پرورش ، بيمه مسئوليت مدني سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور بيمه مسئووليت وزارت راه و ترابري استانها ، بيمه مسئوليت شركت هاي برق منطقه اي و بيمه نامه مسئوليت جامع شهرداريها را به اجرا در آورده است .

بيمه مسئوليت هاي عمومي

بيمه مسئوليت ناشي از آتش سوزياين بيمه نامه ، مسئوليت بيمه گذار را در قبال خسارات جاني و مالي ناشي از انفجار و آتش سوزي و تركيدگي لوله آب كه به همسايگان و مراجعه كنندگان به محل مورد بيمه وارد آيد را پوشش مي دهد كه در واقع مكمل بيمه نامه آتش سوزي است و همچنين هزينه هاي نجات و جلوگيري از توسعه خسارت نيز قابل پرداخت مي باشد .

بيمه مسئوليت مديران واحدهاي اقامتي (هتلها و مسافرخانه ها)بر اساس اين طرح بيمه اي ، خسارات جاني و مالي مسافرين در اثر حوادث در طول مدت اقامت در هتل يا مسافرخانه بيمه مي گردد .در ضمن چنانچه واحد اقامتي داراي امكاناتي نظير استخر ، مجموعه ورزشي ، پاركينگ و غيره باشد خسارات جاني و مالي وارد به استفاده كنندگان جبران خواهد شد .

بيمه مسئوليت مديران اماكن ورزشيچنانچه افراد در زمان حضور و استفاده از امكانات ورزشي و يا انجام تمرينات و مسابقات دچار حادثه منجر به صدمات جسماني شوند و مديريت مجموعه طبق قوانين مسئول جبران خسارت وارده شناخته شود ، خسارت جبران مي گردد .اين پوشش بيمه اي شامل تماشاچيان نيز مي گردد.

بيمه مسئوليت مدير پاركينگدر اين بيمه نامه ، خسارات وارد به خودروهاي پارك شده در پاركينگ ناشي از خطرات آتش سوزي ، سرقت كلي ، سقوط اجسام روي خودرو ، شكست شيشه و … تحت پوشش قرار مي گيرد . همچنين خسارات جاني ، اشخاص ثالث كه وارد محوطه پاركينگ مي گردند و دچار حادثه مي شوند جبران مي گردد .

بيمه مسئوليت ناشي از اجراي عمليات ساختمانيآنچه امروزه در جريان تخريب بناهاي قديمي و احداث ساختمانهاي جديد كرارا شاهد آن هستيم ، خسارات جاني و مالي است كه در جريان اجراي كار ساختماني به اشخاص ثالث وارد مي آيد ، جهت تامين بيمه اي براي حوادث ناگوار ياد شده ، بيمه نامه مسئووليت ناشي از اجراي عمليات ساختماني ارائه مي گردد ، بدين معني كه چنانچه در جريان عمليات ساختماني شامل تخريب ، گودبرداري ، خاكبرداري ، پي كني و كليه مراحل احداث بناء جديد ، خسارات جاني و مالي به همسايگان ، ساختمانهاي مجاور و ساير اشخاص ثالث و اموال عمومي مانند خطوط انتقال نيرو و … وارد آيد جبران مي گردد .

بيمه مسئوليت توليد كنندگان و فروشندگان محصول

براساس اين طرح مسئوليت مدني تولدكنندگان و فروشندگان در دو بخش زير تحت پوشش بيمه اي قرار مي گيرد : خطرات تبعي ناشي از محصول  تضمين كيفيت محصول در برابر مصرف كنندگان و اشخاص ثالث  هم اكنون توليد كنندگان و فروشندگان انواع محصولات توليدي از جمله : عايقهاي رطوبتي ، لوله ها و اتصالات ، جرثقيلها ، رايانه ها ، ميل لنگها ، انواع محصولات صنعتي ، لوازم خانگي و برقي ، محصولات غذايي و… تحت پوشش بيمه اي بيمه ايران قرار گرفته اند .

بيمه مسئوليت حرفه اي پزشكان

در راستاي تامين بيمه نامه اي جامعه پزشكي كشور بيمه نامه مسئوليت حرفه اي پزشكان از سال 1365 و براي اولين بار توسط شركت سهامي بيمه ايران ارائه و بنيانگذاري گرديده است .موضوع بيمه مسئوليت حرفه اي پزشكان عبارت است از جبران خسارت بدني وارد به بيماران كه ناشي از مسئوليت پزشك به علت اشتباه ، غفلت يا قصور وي در انجام خدمات حرفه اي به وقوع پيوسته باشد . بيمه نامه مسئوليت حرفه اي پزشكان براساس قانون مسئوليت مدني و قوانين و مقررات نظام پزشكي كشور تهيه و تدوين گرديده است .كليه دعواهاي بيماران و يا ذوي الحقوق آنها عليه پزشكان به مدت 3 سال پس از انقضاء تاريخ بيمه نامه مشمول پوشش بيمه اي مي باشد به شرط آنكه معالجه يا عمل جراحي در مدت اعتبار بيمه نامه صورت گرفته باشد . به دليل ارتباط قوانين جاري كشور (خصوصا قانون ديات) در رسيدگي به دعواهاي حقوقي  عليه پزشكان حدود پوشش بيمه اي بيمه نامه بايد متناسب با قوانين وضع شده مذكور باشد .

دبيمه مسئوليت مدني مديران مسئول فني كلينيكها ، درمانگاهها و بيمارستانها

بيمه نامه مسئوليت مدني مسئولين فني بيمارستانها ، درمانگاهها و كلينيكها دومين طرح بيمه اي شركت سهامي بيمه ايران پس از بيمه نامه مسئوليت حرفه اي پزشكان است كه در جهت تامين هر چه گسترده تر جامعه پزشكي كشور تهيه و ارائه گرديده است . موضوع بيمه نامه مسئوليت مدني مسئول فني عبارت از جبران خسارات بدني وارد به بيماران ، ذوي الحقوق آنها و ساير اشخاص ثالث در محدوده بيمارستان ناشي از مسئوليت وي مطابق با شرح وظايف مصوب وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي مي باشد .ادعاهاي حقوقي عليه مراكز درماني به علل عدم كارآيي ، فقدان ، نقائص در امكانات پزشكي ، تجهيزات فني ، تاسيساتي ، تغذيه نادرست در مدت معالجه ، مداوم ، جراحي و دوران بستري بيمار كه منجر به خسارت بدني بيماران و اشخاص ثالث (مراجعين ، عيادت كنندگان و…) گردد تحت پوشش اين بيمه نامه مي باشد .حدود تعهدات بيمه متناسب با قوانين وضع شده كشور و بدون محدوديت در بيمه نامه در نظر گرفته شده است و مسئولين فني بيمارستانها ،  درمانگاهها و كلينيكها سراسر كشور مي توانند پس از تكميل پرسشنامه و پرداخت حق بيمه متعلقه نسبت به اخذ بيمه نامه از شركت سهامي بيمه ايران اقدام نمايند.

بيمه مسئوليت حرفه اي پرستاران و پيراپزشكان

با توجه به ضرورت تامين حرفه اي پرستاران ،‌بهياران ، تكنسينهاي بيهوشي و اتاق عمل ، تكنسينهاي راديولوژي ، سي تي اسكن و M.R.I و نيز كارشناسان و تكنسينهاي آزمايشگاه ، نوارنگاري و C.S.R ، بيمه ايران براي اولين بار طرح بيمه مسئوليت حرفه اي پرستاران و پيراپزشكان را تهيه و ارائه نموده است . ضمنا براي بيمه گروهي تخفيفات ويژه اي در نظر گرفته شده است . شركت سهامي بيمه ايران بعنوان ارائه دهنده و بنيانگدار انواع بيمه نامه هاي حرفه اي براي جامعه پزشكي كشور آماده بررسي ساير پيشنهادات بيمه اي از سوي جامعه محترم پزشكي كشور مي باشد .

بيمه مسئوليت حرفه اي مهندسين طرح ، محاسب و ناظر ساختمان

بيمه ايران در جهت برقراري تامين حرفه اي براي مهندسين طراح ، محاسب

 


 

دانلود پایان نامه ارشد رشته حقوق درباره:علت شناسی جرم سرقت و راهکارهای پیشگیری از آن...

 

 

دانلود پایان نامه ارشد رشته حقوق درباره:علت شناسی جرم سرقت و راهکارهای پیشگیری از آن

تابستان 1395

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

فهرست مطالب

چکیده………..1

فصل اول: کلیات تحقیق.. 11

1-2-بیان مسئله.. 14

1-3-اهمیت و ضرورت انجام تحقیق.. 15

1-4-اهداف تحقیق.. 16

1-5-سوالات تحقیق.. 16

1-6-فرضیات تحقیق.. 17

1-7-روش تحقیق.. 17

1-8-سابقه تحقیق.. 17

1-9-سازماندهی تحقیق.. 18

فصل دوم: مبانی نظری و مفاهیم.. 19

2-1-1-نگاهی به اصفهان.. 20

2-1-2-سرقت.. 25

2-1-2-1-پیشینه جرم انگاری سرقت.. 25

2-1-2-2-مفهوم لغوی سرقت.. 26

2-1-2-3-مفهوم فقهی و اصطلاحی سرقت.. 26

2-1-2-4-انواع سرقت.. 32

2-1-2-5-راههای ثبوت سرقت.. 37

2-2-1-عوامل موثر در پدیده سرقت.. 39

2-2-1-1-علل فردی.. 39

2-2-1-2- علل جسمی.. 40

2-2-1-3- علل روحی و روانی.. 42

2-2-1-4- علل اکتسابی  ارادی.. 44

2-2-1-2- علل عمومی.. 45

الف- عوامل اجتماعی.. 45

– محیط خانواده.. 45

– کمبودهای خانوادگی.. 46

– طلاق.. 46

– محیط مسکن.. 47

– آموزش.. 48

– محیط جغرافیایی.. 49

– آبوهوا و فصول.. 49

– علل اکولوژی.. 50

– شهرو روستا.. 50

ب- عوامل اقتصادی.. 51

-تورم.. 53

ج-محیط سیاسی.. 54

د-عوامل فرهنگی.. 55

2-3-پیشگیری.. 56

2-3-1-مفهوم لغوی و اصطلاحی پیشگیری از جرم.. 56

2-3-1-1-مفهوم لغوی.. 56

2-3-1-2-مفهوم اصطلاحی.. 57

2-3-2-عناصر پیشگیری از جرم.. 58

2-3-2-1-غیر قهرآمیز بودن تدابیر پیشگیرانه.. 58

2-3-2-2-اختصاصی بودن اقدمات پیشگیرانه.. 58

2-3-2-3-کاستن از آثار جرم.. 59

2-3-2-4-در نظر عوامل خطر و محیط اجتماعی.. 59

2-3-3-اهمیت پیشگیری از جرم از دیدگاه اسلام.. 60

2-3-4-1- پیشگیری اجتماعی.. 61

الف- پیشگیری اجتماعی جامعهدار.. 62

ب- پیشگیری اجتماعی رشدمدار.. 62

2-3-4-2-پیشگیری قضایی.. 63

2-3-4-3- پیشگیری انتظامی.. 64

فصل سوم: روش شناسی تحقیق.. 66

3-2-روش تحقیق.. 67

3-3-جامعه آماری تحقیق.. 68

3-4-نمونه گیری.. 69

3-4-1-روش نمونه گیری.. 69

3-5-روش تجزیه و تحلیل داده ها.. 70

3-6-ابزار سنجش.. 71

3-7-روایی و پایاییابزار سنجش.. 71

3-7-1-روایی پرسشنامه.. 72

3-7-2-پایایی پرسشنامه.. 72

3-8-متغیرهای پژوهش.. 72

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها.. 74

الف- يافته هاي توصيفي مربوط به نمونه پژوهش.. 75

نمودار 4-1: توزیع فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس سن نمونه تحقیق.. 77

جدول 4-3:  توزیع فراوانی و درصد فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس وضعیت اشتغال نمونه تحقیق.. 79

نمودار 4-3: توزیع فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس وضعیت اشتغال نمونه تحقیق.. 79

جدول 4-4:  توزیع فراوانی و درصد فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس میزان تحصیلات نمونه تحقیق.. 80

نمودار 4-4: توزیع فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس میزان تحصیلات نمونه تحقیق.. 81

نمودار 4-5: توزیع فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس وضعیت تاهل نمونه تحقیق.. 82

نمودار 4-6: توزیع فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس زمان سرقت نمونه تحقیق.. 84

جدول 4-7:  توزیع فراوانی و درصد فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس سابقه کیفری نمونه تحقیق.. 84

نمودار 4-7: توزیع فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس سابقه کیفری نمونه تحقیق.. 85

نمودار 4-8: توزیع فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس وضعیت اعتیاد نمونه تحقیق.. 86

جدول 4-9:  توزیع فراوانی و درصد فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس وضعیت زندگی نمونه تحقیق.. 86

نمودار 4-9: توزیع فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس وضعیت زندگی نمونه تحقیق.. 87

جدول 4-10:  توزیع فراوانی و درصد فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس فرزند طلاق نمونه تحقیق.. 87

نمودار 4-10: توزیع فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس فرزند طلاق نمونه تحقیق.. 88

جدول 4-11:  توزیع فراوانی و درصد فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس ادعای فقدان قصد نمونه تحقیق.. 88

نمودار 4-11: توزیع فراوانی شرکتکنندگان در پژوهش بر اساس ادعای فقدان قصد نمونه تحقیق.. 89

جدول 4-12: میانگین و انحراف استاندارد نمره  آزمودنیها  در متغیر تعداد سابقه سرقت مربوط به کل نمونه.. 90

ج)یافته های استنباطی مربوط به فرضیات پژوهش.. 90

جدول 4- 13: نتایج تحلیل واریانس مربوط به مقایسه نتایج تعداد سابقه سرقت سارقین در سطوح مختلف سنی.. 91

جدول شماره 4-14: نتایج تحلیل T گروههای مستقل مربوط به مقایسه تعداد سابقه سرقت در سارقین ساکن روستا و شهر.. 92

جدول شماره 4-15: نتایج تحلیل T گروههای مستقل مربوط به مقایسه تعداد سابقه سرقت در سارقین بیکار و دارای شغل آزاد.. 93

جدول شماره 4-16: نتایج تحلیل T گروههای مستقل مربوط به مقایسه تعداد سابقه سرقت در زمان ارتکاب سرقت (روز و شب ) سارقین.. 94

جدول شماره 4-17: نتایج تحلیل T گروههای مستقل مربوط به مقایسه تعداد سابقه سرقت در سارقین دارای اعتیاد و فاقد اعتیاد.. 95

جدول شماره 4-18: نتایج تحلیل T گروههای مستقل مربوط به مقایسه تعداد سابقه سرقت در سارقینی که زندگی مجردی دارند و با خانواده زندگی می کنند   96

جدول شماره 4-19: نتایج تحلیل T گروههای مستقل مربوط به مقایسه تعداد سابقه سرقت سارقین در فرزندان طلاق و غیر طلاق.. 97

جدول 4- 20: نتایج تحلیل واریانس مربوط به مقایسه نتایج تعداد سابقه سرقت در سارقین مجرد و متاهل و طلاق گرفته.. 98

جدول 4- 21: نتایج تحلیل واریانس مربوط به مقایسه نتایج تعداد سابقه سرقت سارقین در سطوح مختلف تحصیلی.. 99

فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات.. 101

پیشنهادات و راهکارهای مناسب پیشگیری از جرم سرقت.. 106

منابع و مآخذ.. 111

 

چکیده

جرم سرقت مشتمل بر نقض حقوق مالکانه اشخاص می باشد آمارها نشان می دهد که در ایران جرم سرقت از نظر کمیت بعد از جرائم مربوط به مواد مخدر و چک پرداخت نشده در صدر جرایم قرار دارد و بالاترین آمار را در بین زندانیان محکوم دارا می‌باشد به همین دلیل پیدا کردن بهترین و کارآمدترین راههای پیشگیری از این جرم نیازمند تلاش همه جانبه هم دولت و هم مردم است در کشور ما پیشگیری به دو گونه‌ی وضعی و اجتماعی انجام می شود، سوالی که در این جا مطرح می شود این است که چه عواملی و زمینه های اجتماعی، فرهنگی و چه عوامل و زمینه های فردی در شکل گیری چنین جرایمی از جمله سرقت نقش دارند و راه‌های پیشگیری از آن چیست؟ روش  تحقیق در این پژوهش تحلیلی توصیفی بوده که روش نمونه گیری در این تحقیق، تصادفی می‌باشد در این تحقیق برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون‌های آماری استفاده شده است. علاوه بر آمار توصیفی، برای اندازه‌گیری سطح متغیرهای مولفه‌ها از آزمون میانگین و برای تست اجماع از آزمون کای مربع استفاده شده است. ببین تعداد سابقه سرقت سارقین در سطوح مختلف سنی تفاوت معنادار وجود دارد و همچنین بین تعداد سابقه سرقت در سارقین ساکن  روستا و شهر تفاوت معنادار وجود دارد. همچنین بین تعداد سابقه سرقت در سارقین بیکار و دارای شغل آزاد تفاوت معنادار وجود دارد. لذا بین تعداد سابقه سرقت در زمان ارتکاب سرقت (روز و شب) سارقین تفاوت معنادار وجود دارد. بین تعداد سابقه سرقت در سارقین دارای اعتیاد و فاقد اعتیاد تفاوت معنادار وجود دارد. لذا بین تعداد سابقه سرقت در سارقینی که زندگی مجردی دارند و با خانواده زندگی می کنند تفاوت معنادار وجود دارد. و در نهایت بین تعداد سابقه سرقت  سارقین در فرزندان طلاق و غیر طلاق تفاوت معنادار وجود دارد. که به طور کلی می توان گفت بین تعداد سابقه سرقت در سارقین مجرد و متاهل و طلاق گرفته تفاوت معنادار وجود دارد.

واژگان کلیدی: سرقت، جرم، اصفهان، عوامل ارتکاب جرم، پیشگیری

 

فصل اول: کلیات تحقیق

1-1-مقدمه

سرقت از جمله جرائمی است که سابقه دیرینه در زندگی انسان دارد و می توان گفت پیشینه­ی آن از هنگام شروع زندگی جمعی و تحقق مفهوم مالکیت بوده و همواره مورد تقبیح و مجازات بوده است. از دیرباز که کاروان زندگی بشر در مسیر نظم و قانون قرار گرفته، سرقت در زمره رفتار ممنوع قرار داشته است و از جمله جرائمی است که در تمام ادوار تاریخ به عنوان یک پدیده­ی اجتماعی مجرمانه، مورد تنفر و انزجار عمومی بوده و در همه­ی شرایع و آیین های مذهبی و قوانین و نصوص قانونی ملتها امری نامشروع و با عکس العمل و کیفر شدید مواجه بوده است.

در قوانین متفاوت و سوابق تقنینی به صورت کامل به تعریف، شرایط و انواع سرقت پرداخته شده است از همین رو در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 سرقت را این چنین تبیین کرده و شرایط سرقت حدی را تشریح کرد چنانچه ماده 267 مقرر داشته: سرقت عبارت از ربودن مال متعلق به غير است.

و همچنین ماده 268 اشعار داشته که: سرقت در صورتي كه داراي تمام شرايط زير باشد موجب حد است:

الف- شيء مسروق شرعاً ماليت داشته باشد.

ب- مال مسروق در حرز باشد.

پ- سارق هتك حرز كند.

ت- سارق مال را از حرز خارج كند.

ث- هتک حرز و سرقت مخفيانه باشد.

ج- سارق پدر يا جد پدري صاحب مال نباشد.

چ- ارزش مال مسروق در زمان اخراج از حرز، معادل چهار و نيم نخود طلاي مسكوك باشد.

ح- مال مسروق از اموال دولتي يا عمومي، وقف عام و يا وقف بر جهات عامه نباشد.

خ- سرقت در زمان قحطي صورت نگيرد.

د- صاحب مال از سارق نزد مرجع قضائي شکايت كند.

ذ- صاحب مال قبل از اثبات سرقت سارق را نبخشد.

ر- مال مسروق قبل از اثبات سرقت تحت يد مالک قرار نگيرد.

ز- مال مسروق قبل از اثبات جرم به ملکيت سارق در نيايد.

ژ- مال مسروق از اموال سرقت شده يا مغصوب نباشد.

در ادامه قانونگذار در ماده 276 بیان داشته: که سرقت در صورت فقدان هريك از شرايط موجب حد، حسب مورد مشمول يکي از سرقتهاي تعزيري است.

جرم سرقت مشتمل بر نقض حقوق مالکانه اشخاص می باشد. امروزه مفهوم « مالکیت شخصی» یکی از پایه های بنیادین بسیاری از جوامع را تشکیل می دهد و لازمه ی حقوق و آزادی های مدنی اشخاص شمرده می شود. جرم سرقت به دلیل سهل تر بودن ارتکاب آن (در مقایسه با جرایمی مثل خیانت در امانت و کلاهبرداری) و نیز محسوس بودن منفعت حاصل از آن، بخش اعظم جرایم ارتکابی در کشورهای مختلف جهان را تشکیل می دهد وهمین کثرت وقوع این جرایم است که توجه خاص جامعه و حقوقدانان را برای پیدا کردن راههای پیشگیری از این جرم را خواستار شده است. همانطور که می دانیم پیدا کردن راهکارهای مناسب جهت پیشگیری از هر نوع جرمی بدون شناخت علل و زمینه های موثر در پیدایش آن جرم امکانپذیر نیست. لذا در این پژوهش تلاش بنده براین بوده که با معرفی علل و زمینه های موثر در وقوع جرم سرقت در شهرستان اصفهان از یک سو به معرفی علل بپردازم و از سوی دیگر با شناخت همین علل به راهکارهای مناسب جهت پیشگیری از این پدیده دست یابم.

 

1-2-بیان مسئله

هر چند ممکن است دربادی امر عوامل اخلاقی دلایل افزایش مجرمیت به نظر برسند با نگاهی دقیقتر این واقعیت را آشکار می سازد که عوامل مادی و روانی متعددی است که گرایش افراد بیشتری از جامعه را به سوی ارتکاب جرم ایجاد می کند. طبیعی است هرگونه پیشگیری از جرایم بدون توجه به این عوامل امکانپذیر نیست، با این وجود جرم غالباً متضمن نقض قواعد اخلاقی نیز می باشد. یکی از عوامل اساسی بروز رفتارهای غیراخلاقی و ضد پیشرفت جامعه، تبعیض و نامتعادل بودن شرایط اجتماعی و اقتصادی می باشد. در آن دسته از جوامعی که تبعیضهای اجتماعی روبه رشد است هنجار شکنی میان گروههای مختلف اجتماعی به چشم می خورد، این امر سبب افزایش ارتکاب جرم در آن جامعه می گردد. از جمله جرایمی که از دیرباز به دلیل افزایش تبیضهای طبقاتی و فقر در جوامع بشری شیوع پیدا کرده است جرم سرقت است، در حقیقت می توان اذعان کرد وقتی اجرای عدالت اجتماعی و اقتصادی در یک جامعه  رو به کاهش باشد جرم سرقت رو به افزایش خواهد بود و تمامی نهادهای اجتماعی را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

سوالی که در این جا مطرح می شود این است که چه عواملی و زمینه های اجتماعی، فرهنگی و چه عوامل و زمینه های فردی در شکل گیری چنین جرایمی از جمله سرقت نقش دارند و راههای پیشگیری از آن چیست؟

 

1-3-اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

سرقت پدیده­ای است که بر هم زننده­ی امنیت جانی و مالی می­باشد، به عبارت دیگر سارق با ارتکاب سرقت سعی می کند وضعیت خود را با تجاوز به مال دیگری بهبود ببخشد. ایجاد حس تهدید مالی و جانی در افراد جامعه ضمن آن که تا حد زیادی انگیزه­ی افراد را برای تلاش و کسب دارایی و ثروت مشروع تضعیف می کند، تسهیل کننده هرج و مرج در مناسبتها و روابط اجتماعی و بدنبال آن تزلزل در بنیانهای نظم عمومی و تقویت بی سامانی اجتماعی نیز هست. رفع نیازهای فردی و جمعی به هر شیوه ممکن از طریق تجاوز به اموال غیر و همچنین انتخاب الگوی سرقت، ظهور و شیوع سایر جرایم را هم در پی خواهد داشت. بنابراین به نظر می رسد پرداختن به علل و زمینه های موثر در وقوع جرم سرقت از اهمیت فوق العاده­ای برخوردار است. آمار و اطلاعات بیانگر آن است که تعیین و تحمیل مجازاتهای سنگین نتوانسته است از وقوع جرایم و به ویژه جرم سرقت پیشگیری کند، به همین دلیل جهت مبارزه و پیشگیری از این پدیده می بایست بدواً عوامل شکل گیری آن شناسایی و معرفی شود تا بتوان راهکارهای مناسب در پیشگیری از وقوع آن را بکار برد. در سالهای اخیر در شهرستان اصفهان سرقت های متعددی شکل گرفته است که ضروری است جهت مهار و مقابله با آن عوامل موثر آن مورد شناسایی و ارزیابی قرار گیرد. عدم کنترل جرم سرقت در آینده می توان مشکلات جدی به بار آورد. بنابراین با بررسی و شناخت نقش عواملی چون انگیزه های سرقت، وضعیت نابسامان اقتصادی، بیکاری، فقر، میزان تحصیلات، اعتیاد به مواد مخدر و غیره که در سرقت موثرند به علت شناسی جرم سرقت پرداخت و از طرفی با شناساندن این عوامل به مسئولین قضایی و انتظامی و مراجع صلاحیتدار شهرستان و کشور می توان جهت رفع عوامل مذکور و اصلاح و تربیت بزهکاران و سعی در اعتلای فرهنگ جامعه جهت پیشگیری از این جرم و سرانجام کاهش آن جرم گام نهاد.

1-4-اهداف تحقیق

تحقیق و پژوهش با عنوان«علت شناسی جرم سرقت در شهرستان اصفهان بین سالهای 90-94 و راهکارهای پیشگیری از آن» به دنبال شناسایی زمینه ها و عوامل موثر در وقوع جرم سرقت است. از این رو مهم­ترین اهداف این پژوهش به شرح ذیل بیان می گردد.

1-بیان ویژگی­ها و خصوصیات سارقان در شهرستان اصفهان

2-کشف علل و انگیزه های وقوع جرم سرقت

3-ارائه نتایج و معرفی روشهای پیشگیری جهت کاهش ارتکاب جرم سرقت

1-5-سوالات تحقیق

نقطه آغاز هر پژوهش، مطرح کردن سوالاتی در رابطه با موضوع آن می باشد و پژوهشگر باید سعی کند تا در تحقیق خود به این سوالات پاسخ دهد. از این رو طرح سوال و پاسخ به آن شالکه یک پژوهش را تشکیل می­دهد. سوالات موجود در پایان­نامه حاضر به دو گروه سوال اصلی و فرعی تقسیم شده که به شرح ذیل می باشد:

سوال اصلی:

1-علل گرایش و عوامل موثر در پیدایش جرم سرقت در شهرستان اصفهان چه می باشد؟

سوالات فرعی:

  • آیا محل زندگی(شهر، روستا)، وضعیت تاهل، وضعیت تحصیلی و شغلی و مالی در میان سارقان اصفهان در ارتکاب جرم سرقت مؤثر است؟

2-موثرترین راههای پیشگیری از وقوع جرم سرقت در اصفهان چه می­باشد؟

1-6-فرضیات تحقیق

با توجه به سوالات مطرح شده در خصوص موضوع، فرضیات ذیل قابل طرح است:

1-برخی عوامل فردی و برخی عوامل اجتماعی مانند اعتیاد، وضعیت نابسامان اقتصادی، بیکاری جز علل موثر در سرقت می باشند.

2-به نظر می رسد بین محل زندگی و سکونت و وضعیت تحصیلی و شغلی بزهکاران با جرم سرقت رابطه‌ی معناداری وجود دارد.

3-در جرم سرقت پیشگیری اجتماعی و وضعی با توجه به موقعیت فرهنگی و اجتماعی شهرستان اصفهان می­تواند به کاهش این جرم کمک کند.

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

تعداد صفحه : 119

قیمت : بیست و هفت هزار تومان